{"book":{"id":19544,"title":"Dinde Her Bidat Dalalettir","slug":"dinde-her-bidat-dalalettir","image":"\/uploads\/books\/images\/2025\/1\/black-and-yellow-bold-motivational-ebook-cover-2.png","hint":"

Dinde Her Bid’at Dalalettir<\/span><\/p>","arabic_notes":null,"book_text":"

Dinde Her Bid’at Dalalettir<\/a><\/span><\/em><\/strong><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

\u0643\u0644 \u0628\u062f\u0639\u0629 \u0641\u064a \u0627\u0644\u062f\u064a\u0646 \u0636\u0644\u0627\u0644\u0629 \u0628\u0627\u0644\u0644\u063a\u0629 \u0627\u0644\u062a\u0631\u0643\u064a\u0629<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

<\/a><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

                                       <\/em><\/strong><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

 <\/p>\r\n\r\n

Abd Ar-Rah<\/u>man b. Abd Al-Kerim E\u015f-\u015eeyh<\/u>a<\/span><\/em><\/strong><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

\u062f. \u0639\u0628\u062f \u0627\u0644\u0631\u062d\u0645\u0646 \u0628\u0646 \u0639\u0628\u062f \u0627\u0644\u0643\u0631\u064a\u0645 \u0627\u0644\u0634\u064a\u062d\u0629<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

 <\/p>\r\n\r\n

 <\/p>\r\n\r\n

 <\/p>\r\n\r\n

Türkçeye çeviren:<\/span><\/span><\/em><\/strong><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

European Islamic Research Center (EIRC)<\/span><\/strong><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

\u0627\u0644\u0645\u0631\u0643\u0632 \u0627\u0644\u0623\u0648\u0631\u0648\u0628\u064a \u0644\u0644\u062f\u0631\u0627\u0633\u0627\u062a \u0627\u0644\u0625\u0633\u0644\u0627\u0645\u064a\u0629<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

&<\/span><\/span><\/strong><\/em> <\/em><\/strong>Yusuf Berhudar & Birsel Üstün<\/span><\/span><\/strong><\/em><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

WWW.ISLAMLAND.COM<\/span><\/em><\/strong><\/a><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

 <\/p>\r\n\r\n

 <\/p>\r\n\r\n

 <\/p>\r\n\r\n

Dinde Her Bid’at Dalalettir<\/span><\/em><\/strong><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

Rahman ve Rahim Olan Allah’\u0131n Ad\u0131yla<\/span><\/strong><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

Allah’a hamdeder, ondan yard\u0131m diler, hidayetini dileriz. Nefislerimizin kötülüklerinden, kötü eylemlerimizden Allah’a s\u0131\u011f\u0131n\u0131r\u0131z. Onun do\u011fru yola eri\u015ftirdi\u011fini kimse sapt\u0131ramaz, sapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 kimseyi ise kimse do\u011fru yola eri\u015ftiremez. Ben \u015fehadet ederim ki Allah’tan ba\u015fka ilah yoktur ve onun bir orta\u011f\u0131 yoktur ve ben yine \u015fehadet ederim ki Muhammed onun kulu ve elçisidir- k\u0131yamet gününe kadar pek çok salat ve selam onun, ashab\u0131n\u0131n ve ailesinin üzerine olsun-. \u0130mdi<\/strong>; <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

Mukaddime:<\/span><\/em><\/strong><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

Din konusundaki i\u015fler kabul edilmesi [ve onlara uyulmas\u0131] ve itiraz edilmemesi gereken \u015feylerdendir ki (bu hüküm) Allah’\u0131n \u015fu sözünden (hareketle elde edilir): “Elçinin size emretti\u011fi \u015feyleri al\u0131n-kabul edin ve size yasaklad\u0131\u011f\u0131 \u015feylerden ise kaç\u0131n\u0131n. Allah’tan korkun zira onun azab\u0131 \u015fiddetlidir.” [1]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

Ayn\u0131 \u015fekilde onlara uyulmas\u0131 gerekir ve içtihat edilemeyecek konularda da içtihada gidilmemesi gerekir ki (bu hüküm) Allah’\u0131n \u015fu sözünden (hareketle) elde edilir: “E\u011fer Allah’\u0131 seviyorsan\u0131z bana itaat edin ki Allah da sizi sevsin ve günahlar\u0131n\u0131z\u0131 ba\u011f\u0131\u015flas\u0131n. Zira o çok merhametli ve günahlar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flayand\u0131r.”[2]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

Ayr\u0131ca dinden olmayan \u015feylerin dine dahil edilmemesi, dine nispet edilmemesi gerekir. Zira bu bozuklu\u011fa yol açar, rabbani-do\u011fru olan yöntemden ciddi manada uzakla\u015ft\u0131racak farkl\u0131 farkl\u0131 yollar\u0131n olu\u015fmas\u0131na sebebiyet verir. Ki bu rabbani-do\u011fru yolu Allah tasvir eder ve ona uymayan\u0131 cehennem azab\u0131 ile korkutur. Allah Rasülu der ki: “Bu i\u015fimizde [dinimizde] daha önceden olmayan yeni bir \u015fey ortaya koyan kimse reddedilir. [Yani reddedilir ve söyledi\u011fi \u015fey kabul edilmez.]”[3]<\/span><\/span><\/a> \u0130ttifak edilen hadislerdendir. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

Öyleleri vard\u0131r ki kendilerini \u0130slam’a nispet etmekle beraber ibadet konular\u0131nda öyle \u015feyler yaparlar ki bunlar \u0130slam’\u0131n cömert ö\u011fretilerinden aktar\u0131lanlara ters dü\u015fen eylemlerdir ya da kendilerinin uydurduklar\u0131 ve fakat dinde bir kayna\u011f\u0131 bulunmayan eylemler yaparlar. Ki onlar bu eylemleri yaparlarken arzular\u0131na uyarak yaparlar, onlar\u0131 bu i\u015flere sevk eden \u015fey ise kötülü\u011fü emreden nefislerinden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. \u0130\u015fte bu kimseleri Allah \u015fu sözüyle k\u0131nar: “Kendi arzular\u0131n\u0131 ilah\u0131 edinen kimseyi gördün mü? Sen \u015fimdi ona vekil mi olacaks\u0131n?”[4]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

Dindeki bu farkl\u0131 ve bidat olan görü\u015fler e\u011fer zarar\u0131 yaln\u0131zca ki\u015finin kendisine ise ve ba\u015fkas\u0131na zarar vermiyorsa - onun görü\u015fünü kabul etmemekle beraber-i\u015f kolayd\u0131r. Ancak söz konusu görü\u015fler yahut eylemler bunlardan etkilenen ya da ho\u015f gören s\u0131radan Müslümanlar üzerinde etki olu\u015fturuyorsa bu bidatler din için uzun vadede y\u0131k\u0131m demektir. Ayn\u0131 \u015fekilde bunlar Müslüman olmayanlar\u0131n nazar\u0131nda da kabul görmez. Zira onlar kendilerini \u0130slam’a nispet eden kimselerin yapt\u0131\u011f\u0131 özellikle ibadet türünde akl\u0131selime ve tevhidin hakikati ile bozulmam\u0131\u015f f\u0131trata ters dü\u015fen \u015feyler gördüklerinde \u0130slam’dan nefret ederler, \u0130slam’\u0131n di\u011fer baz\u0131 \u015feriatler gibi hurafelere, ak\u0131l d\u0131\u015f\u0131 \u015feylere dayanan bir din oldu\u011funu dü\u015fünürler. Bu eylemler ve onlar\u0131 yapanlar üç k\u0131s\u0131mda de\u011ferlendirilir: <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

            Birinci K\u0131s\u0131m<\/em>: Onlar\u0131n bu tarz eylemleri ya din hakk\u0131ndaki bilgisizliklerinden kaynaklan\u0131r. \u0130slam onlar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flamaz, zira cehaletin ilac\u0131 soru sormakt\u0131r ve ameller arzulara, nefsin yönlendirdi\u011fi \u015feylere uygun de\u011fildir. Allah der ki: “E\u011fer bilmiyorsan\u0131z zikir ehline sorun.”[5]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

Bu yapt\u0131klar\u0131 kör taklidin ve kendilerinden öncekilere uymalar\u0131n\u0131n neticesidir. Böyle kimselerin fiilleri yerilmi\u015ftir. Allah bu kimseler gibi olanlar hakk\u0131nda der ki: “Onlara Allah’\u0131n vahyetti\u011fine uyun denildi\u011finde derler ki hay\u0131r biz babalar\u0131m\u0131z\u0131n yapt\u0131klar\u0131na uyaca\u011f\u0131z. Peki ya \u015feytan bu yolla onlar\u0131 cehennem azab\u0131na ça\u011f\u0131r\u0131yorsa?”[6]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

Bu grup kimselerin Allah’\u0131n \u015feriat\u0131nda belirledi\u011finden farkl\u0131 biçimde yapm\u0131\u015f olduklar\u0131 ibadetler dalalet üzeredir ve çokça yap\u0131lmas\u0131n\u0131n hiçbir faydas\u0131 yoktur. Ki Efendimiz’in sahih sünnetine dayanan az bir ibadet onun sünnetine dayanmayan fazla ibadetten onu yapandan ötürü (Efendimiz sav.) daha hay\u0131rl\u0131 ve daha kal\u0131c\u0131d\u0131r.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

             \u0130kinci K\u0131s\u0131m<\/em>: Dünyevi arzulara saplanm\u0131\u015f, maddi ç\u0131karlar\u0131n\u0131 gözeten ve bunu yaparken de insanlar\u0131n din konusundaki bilgisizliklerinden faydalanan kimselerdir. Bu kimseler yapt\u0131klar\u0131n\u0131 kendilerine tabi olanlar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131 artt\u0131rmak, hedeflerini gerçekle\u015ftirmek, arzular\u0131n\u0131 toplumsal merkezlerden elde etmek ve maddi ç\u0131karlar elde etmek için yaparlar. Bu grup dinden en uzak olan kimselerdir ve onlardan baz\u0131lar\u0131 kendilerini Müslüman olarak adland\u0131r\u0131r ki \u0130slam onlardan beridir. Bu grup \u0130slam’da olmayan ancak bidatleri yoluyla güzelli\u011fi kendisine kar\u0131\u015fm\u0131\u015f olan bir elbiseyi giymi\u015flerdir. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

            Üçüncü K\u0131s\u0131m<\/em>: \u0130slam’\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131ndan d\u0131\u015far\u0131 ç\u0131kan kimselerdir. Onlar bidatlerini \u0130slam’a kar\u0131\u015ft\u0131rman\u0131n [yaymak yoluyla] ve yayman\u0131n çe\u015fitli yollar\u0131n\u0131 ararlar. Ki onlar bunu \u0130slam ümmetini bölmek için yaparlar ve \u0130slam dininde bidat ç\u0131karan kimseler taraf\u0131ndan maddi-manevi ciddi destek al\u0131rlar. Bunun sebebi bidatlerin yay\u0131l\u0131p neticede rabbani yöntemden farkl\u0131l\u0131k arz eden gruplar\u0131n ortaya ç\u0131kmas\u0131d\u0131r. Ki bu gruplar \u0130slam’\u0131n sahih olan itikad\u0131ndan ve bozulmam\u0131\u015f yolundan uzakla\u015fm\u0131\u015flard\u0131r, sonunda karakterlerinin çok say\u0131da olu\u015fu ve farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n neticesi olarak birbirleri ile çat\u0131\u015f\u0131rlar. Böylelikle \u0130slam dü\u015fmanlar\u0131n\u0131n umduklar\u0131 bir \u015fey olan Müslümanlar\u0131n sahih itikatlar\u0131n\u0131 ve dinlerini terk etmeleri alçakça bir teklif ve az bir zararla neticenin gerçekle\u015fmesi sa\u011flanm\u0131\u015f olur. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

Dindeki bidatler \u015feytan\u0131n i\u015fi, vesvesesi ve hilesidir. Ki bunlar \u015feytan\u0131n kendileri yoluyla insanlar\u0131n dinine bir \u015feyler kar\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ve bütünüyle ondan uzakla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 eylemleridir. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

\u0130bn Abbas (Allah ondan raz\u0131 olsun) Allah’\u0131n \u015fu sözü hakk\u0131nda: “\u0130lahlar\u0131n\u0131z\u0131 b\u0131rakmay\u0131n\u0131z. Hele Vedd, Suva, Ye\u011fus, Yeuk ve Nesr putlar\u0131ndan asla vazgeçmeyiniz.”[7]<\/span><\/span><\/a> der ki: “Bu isimler Nuh(a.s.)’\u0131n kavminden salih kimselerdi. Onlar vefat ettiklerinde \u015feytan Nuh’un kavmine dedi ki oturduklar\u0131 yerlere onlar\u0131n an\u0131tlar\u0131n\u0131 dikin ve bu an\u0131tlar\u0131 onlar\u0131n ad\u0131yla adland\u0131r\u0131n. Onlar da bunu yapt\u0131lar. Sonras\u0131nda bu nesil de vefat edince çok geçmeden bu bilgi kayboldu ve bu an\u0131tlara tap\u0131lmaya ba\u015fland\u0131.[8]<\/span><\/span><\/a> <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

Ensab kelimesi nasb<\/em> kelimesinin ço\u011fuludur ki ta\u015f ya da bir ki\u015finin an\u0131s\u0131n\u0131 ebedile\u015ftirmek için dikilen bir an\u0131t-puttur. \u0130bn Kayyim –Allah ona rahmet etsin- \u015feytan\u0131n insan\u0131 kand\u0131rmak için yakla\u015fmas\u0131n\u0131n derecelerinden söz ederken der ki[9]<\/span><\/span><\/a>: “\u015eeytan ademo\u011fluna insan\u0131n yedi akibeti konusunda –ki \u015feytan için bunlardan bir k\u0131sm\u0131 di\u011ferlerine nazaran daha zordur- kar\u015f\u0131 zafer kazanmak ister ve o ak\u0131betlerden kötü olanlardan a\u015fa\u011f\u0131 kalmaz (bu neticelerden yaln\u0131zca kötü olanlar\u0131n olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar) ancak güç yetiremezse o ba\u015fka. Bu ak\u0131betler \u015funlard\u0131r: <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

    \r\n\t
  1. Allah’\u0131, dinini, onunla kar\u015f\u0131la\u015fmay\u0131 (ahireti), kemal s\u0131fatlar\u0131n\u0131 ve peygamberlerinin onun hakk\u0131nda bildirdiklerini inkar akibeti. E\u011fer ba\u015far\u0131l\u0131 olursa dü\u015fmanl\u0131k ate\u015fi söner ve rahatlar. E\u011fer insan bu ak\u0131betten kurtulursa \u015feytan bir alt düzeydeki ak\u0131beti arzular. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/li>\r\n\t
  2. Bidat; ya Allah’\u0131n elçileri ve kitaplar\u0131 ile gönderdi\u011fi hakikatlerin hilaf\u0131na bir inanca sahip olmakla ya da Allah’\u0131n izin vermedi\u011fi dinde sonradan ortaya ç\u0131kan \u015fekillerle ibadet etme ki Allah bunlar\u0131n hiçbirisini kabul etmez. \u015eeytan\u0131n bu ak\u0131bet konusunda zafer kazanmas\u0131 \u015feytan için iyi bir sonuçtur. Çünkü bu din ile çeli\u015fir ve Allah’\u0131n elçileri ile gönderdi\u011fi \u015feylerin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. Bunu yapan kimse tövbe etmez ve o eyleminden vazgeçmez aksine insanlar\u0131 ona ça\u011f\u0131r\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde Allah hakk\u0131nda bilgi içermeyen sözler dile getirmesinden dolay\u0131 onun bu durumu sünnete kar\u015f\u0131 aç\u0131k bir dü\u015fmanl\u0131kt\u0131r. Zira bidatler kendilerini yapan kimse dinden ç\u0131k\u0131ncaya kadar bir macunun tel tel dökülmesi-çözülmesi gibi küçükten büyü\u011fe do\u011fru ilerler. Dolay\u0131s\u0131yla bidatlerin zararlar\u0131 ancak ak\u0131l sahibi kimselerde bulunmaz. E\u011fer ki\u015fi bu ak\u0131betten sünnetin nuru ve tabiinden, sahabeden seçkinlerin yoluna uyman\u0131n hakikatiyle ondan kurtulursa –ki bunu yaparken ihsan (Allah’\u0131n sürekli olarak kendisini gördü\u011fü bilinci) ile yapmal\u0131- \u015feytan bir alt düzeydeki ak\u0131beti arzular. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/li>\r\n\t
  3. Büyük günahlar; e\u011fer \u015feytan bu konuda ba\u015far\u0131l\u0131 olursa insana bu eylemleri güzel gösterir. Belki de insanlar helak oluncaya kadar onlara \u015fu sözü i\u015fitir: “\u015eirk inanc\u0131na sahip olundu\u011funda iyilik nas\u0131l fayda vermiyorsa tevhit inanc\u0131na sahip olundu\u011funda günah\u0131n bir zarar\u0131 yoktur.” E\u011fer insan bundan da kurtulursa \u015feytan bir alt düzeyini arzular. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/li>\r\n\t
  4. Küçük günahlar; insan\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 \u015fey \u015feytan\u0131n \u015fu sözüyle ona basit gelmeye devam eder: “Senin aleyhine bir \u015fey yok (yani \u015feytan ona der ki bu yapt\u0131\u011f\u0131nda senin aleyhine olan bir \u015fey yok). Büyük günah i\u015flemi\u015fsen küçü\u011fünü de i\u015flemi\u015fsindir, bilmez misin ki onlar ve yapt\u0131\u011f\u0131n iyilikler sayesinde büyük günahlar silinir?” Ki\u015fi yapt\u0131\u011f\u0131 \u015feyi basit görmeye devam eder ta ki küçük günahlarda \u0131srar eder ve en sonunda büyük günah i\u015fleyen biri haline gelir. Korkan ve pi\u015fman olan adam\u0131n durumu ondan daha iyidir. Çünkü günahta \u0131srar günah\u0131n kendisinden daha çirkin bir \u015feydir. Tövbe ve isti\u011ffar edilirse büyük günah büyük günah say\u0131lmaz, \u0131srarla yap\u0131lan küçük günah ise küçük say\u0131lmaz. Efendimiz der ki: “Önemsemedi\u011finiz günahlar konusunda sizi uyar\u0131yorum. Ki bu konuda bir topluluk gibi (olun) onlar bir vadinin ortas\u0131nda konaklam\u0131\u015flard\u0131, uzaktan gelen ki\u015filer için ekmek pi\u015firiyorlard\u0131. Zira küçük görülen günahlar\u0131 bir ki\u015fi i\u015flerse bu durum onu helak eder.”[10]<\/span><\/span><\/a> E\u011fer ki\u015fi bu ak\u0131betten dikkat ve kendini koruma yoluyla kurtulursa ve tövbeye, isti\u011ffara devam ederse, günah\u0131n hemen arkas\u0131ndan bir iyilik yap\u0131p (onu telafi ederse) \u015feytan bir alt seviyeyi arzular. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/li>\r\n\t
  5. Mübahlar; bunlar yapan ki\u015finin herhangi bir günaha girmedi\u011fi fiillerdir. \u015eeytan onlar\u0131 çokça yapmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak yoluyla onu ahiretine haz\u0131rlanmas\u0131ndan uzak tutmaya çal\u0131\u015f\u0131r. Bu daha sonras\u0131nda sünnetlerin terkine, sünnetlerin terki ise farzlar\u0131n terkine yol açar. E\u011fer ki\u015fi bu ak\u0131betten çokça itaat etmenin k\u0131ymetini bilmek yoluyla kurtulursa \u015feytan bir alt düzeyi arzular. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/li>\r\n\t
  6. Bir tür itaat biçimi olmakla beraber kendisinden daha üst düzeyde fiillerin bulundu\u011fu ameller; \u015feytan ki\u015fiye bu amelleri iyi gösterir, onlar\u0131 süsler ve onlar\u0131n içinde fazilet-yücelik ve ciddi bir kazanç varm\u0131\u015f gibi gösterir. Ki böylece onu bu amellerle me\u015fgul eder, yani ki\u015fi bu amelleri yerine getirmekle daha büyük kazanç sa\u011flayaca\u011f\u0131 amellerden uzak kalm\u0131\u015f olur. Zira \u015feytan sevap kazanmas\u0131 konusunda ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011fa dü\u015ftü\u011fünde faziletli, derecesi yüksek fiilleri yapmamas\u0131 konusunda ba\u015far\u0131ya ula\u015fmay\u0131 arzular. Bunu da daha az faziletli bir eylemi (daha çok tercihe \u015fayan bir \u015fey yerine daha az tercih edilen bir \u015feyi, Allah’\u0131n daha çok sevdi\u011fi bir \u015fey yerine daha az sevdi\u011fi bir \u015feyi) tercih etmesini sa\u011flama yoluyla yapmaya çal\u0131\u015f\u0131r. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/li>\r\n<\/ol>\r\n\r\n

    Bidatlerini Allah’\u0131n elçisine onun söylemedi\u011fi bir \u015feyi nispet etme yoluyla \u0130slam’a dahil etmeye çal\u0131\u015fan kimseden daha büyük günahkar kimdir? Ki bu konuda çok \u015fiddetli bir uyar\u0131 gelmi\u015ftir: “Benim ad\u0131ma yalan söylemek herhangi bir kimse ad\u0131na yalan söylemeye benzemez. Benim ad\u0131ma yalan söyleyen kimse cehennemdeki yerine haz\u0131rlans\u0131n.”[11]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

    Sahabilerden \u0130bn Mesud (Allah ondan raz\u0131 olsun) der ki: “Tabi olun ve bidatler ç\u0131karmay\u0131n. Çünkü \u0130slam size yeter.” Taberi ihraç etti. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

     <\/p>\r\n\r\n

    Abd Ar-Rah<\/u>man b. Abd Al-Kerim E\u015f-\u015eeyh<\/u>a<\/span><\/em><\/strong><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

    <\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

    WWW.ISLAMLAND.COM<\/span><\/em><\/strong><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

    info@islamland.com<\/span><\/span><\/em><\/strong><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

    \u0130slam Tamamlanm\u0131\u015f m\u0131d\u0131r?<\/span><\/em><\/strong><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

    Din hakk\u0131nda zaruri biçimde bilinir ki \u0130slam Allah’\u0131n \u015fu sözüyle tamama ermi\u015ftir: “Bu gün dininizi tamamlad\u0131m, size olan nimetimi tamamlad\u0131m ve din olarak \u0130slam’a r\u0131za gösterdim.”[12]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

    Din insan ile ilgili dünyada olsun ahirette olsun ne varsa ku\u015fatm\u0131\u015f, onlarla ilgili bir \u015fey söylemi\u015ftir. Allah der ki: “Sana kitab\u0131 her \u015feyi aç\u0131klas\u0131n diye indirdik.”[13]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

    \u015eeriatte ilk kaynak olan Kur’an metni ile aç\u0131klanmam\u0131\u015f \u015feyler ikincil kaynak olan bizlere sahih bir senetle aktar\u0131lm\u0131\u015f kavlî, fiilî yahut takriri (bir fiili i\u015fleyen kimsenin fiilini onaylamas\u0131 ve onu reddetmemesi) sünnet ile aç\u0131klan\u0131r. Allah der ki: “Allah sana kitab\u0131 ve hikmeti indirdi. Sana bilmediklerini ö\u011fretti ve Allah’\u0131n sana olan lütfu gerçekten büyüktür.”[14]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

    Ayn\u0131 \u015fekilde Allah’\u0131n elçisinin risaletini tamamlad\u0131\u011f\u0131, kendisine verilen emaneti yerine getirdi\u011fi ve ümmete nasihat etti\u011fi zaruri olarak bilinir. Allah der ki: “Sana zikri indirdik ki insanlara onlara indirileni aç\u0131klayas\u0131n. Umulur ki dü\u015fünürler.”[15]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

    Allah’\u0131n elçisi ne kadar iyi olan amel varsa onu muhakkak göstermi\u015ftir, ne kadar kötü bir \u015fey varsa da onu aç\u0131klam\u0131\u015f ve insanlar\u0131 uyarm\u0131\u015ft\u0131r. Allah’\u0131n elçisi der ki: “Benden önce gelen hiçbir elçi yoktur ki ümmetini onlar\u0131n lehine oldu\u011funu bildi\u011fi iyi \u015feyleri göstermek ve onlar için \u015fer olarak bildi\u011fi \u015feylerden de sak\u0131nd\u0131rmak hususunda hak üzere olmas\u0131n.”[16]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

    Bunun aksine inanan kimse Allah’\u0131n elçisine indirilen Kur’an metnini inkar etmi\u015ftir. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

    Allah’\u0131n dininde bidat ortaya ç\u0131karan kimse Allah’\u0131n dininin eksik oldu\u011funa, tamamlanmad\u0131\u011f\u0131na inan\u0131r, onun hal dili ise bidatiyle ya da ortaya ç\u0131kard\u0131\u011f\u0131 yeni \u015fey yoluyla Allah’\u0131n dininde eksik kalan(!) yerleri tamamlamak istedi\u011fini (göstermektedir). <\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

    O ki\u015fi ayn\u0131 \u015fekilde bidatiyle ya da dinde ortaya ç\u0131kard\u0131\u011f\u0131 yeni \u015fey yoluyla Allah’\u0131n elçisini ihanetle, sorumlu tutuldu\u011fu tebli\u011fi yerine getirmemekle itham etmektedir. Sanki o ve hal dili \u015föyle der: \u0130slam kendisinde (bulunan eksiklerden) ve Allah’\u0131n elçisinin gözünden kaçan \u015feylerden -ha\u015fa- dolay\u0131 bu bidatlere ihtiyaç duyuyor ki onlarla tamama ersin. Allah’\u0131n elçisi der ki: “Sizi gecesi gündüzü bir beyazl\u0131k üzere b\u0131rakt\u0131m, onu ancak helak olan kimse terk eder.”[17]<\/span><\/span><\/a> (Beyazl\u0131k üzere yani din ve aç\u0131k delil üzere). <\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

     <\/p>\r\n\r\n

     <\/p>\r\n\r\n

    Allah ve Elçisinin \u015eeriat\u0131nda Bulunmayan Bir \u015eeyi Ona Ekleyen Kimsenin Hükmü <\/span><\/em><\/strong><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

    Allah der ki: “Aksine, kim ki yüzünü Allah’a ihsan ile çevirirse onun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 Allah’a aittir, onlara korku yoktur, onlar üzülmezler de.”[18]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

    Yani kim ki amellerini Allah’a kalbi ile yönelerek ihlas ile yaparsa o ihlas\u0131 ile rabbine ibadetinde- ki bu ibadeti Allah’\u0131n \u015feriat\u0131na göredir- ihsan sahibi olan kimsedir.[19]<\/span><\/span><\/a> Ki yaln\u0131zca bunlar cennete gider.[20]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

    Ahmed b. Hanbel’in rivayetine göre \u0130bn Mesud \u015föyle der: “Allah’\u0131n elçisi bize bir çizgi çizdi sonra dedi ki: “Bu Allah’\u0131n yolu.” Sonra sa\u011f\u0131na ve soluna çizgiler çizdi ve dedi ki: “Bunlar da ba\u015fka yollar ki her birinde \u015feytanlar bulunur ve bulunduklar\u0131 yollara ça\u011f\u0131r\u0131rlar.” Sonra (\u015fu ayeti) okudu: “Bu benim dosdo\u011fru yolumdur, ona uyun ve di\u011fer yollara sapmay\u0131n ki sizi yolundan çevirmesin. Allah sizi böyle uyar\u0131r umulur ki korkars\u0131n\u0131z.”[21]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

    Allah’\u0131n elçisi der ki: “\u015eüphesiz sözlerin en do\u011frusu Allah’\u0131n kitab\u0131d\u0131r, yollar\u0131n en güzeli ise Hz. Muhammed(sav.)’in yoludur. \u0130\u015flerin kötü olanlar\u0131 sonradan ortaya ç\u0131kanlar\u0131d\u0131r, her yeni olan \u015fey ise bidattir. Her bidat dalalettir ve her dalalet ise ate\u015ftedir.”[22]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

    Bu ayet ve hadislerden aç\u0131kça anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r ki Allah ve elçisi hakk\u0131nda bir bilgi olmaks\u0131z\u0131n konu\u015fmak ya da dinde Allah’\u0131n müsaade etmedi\u011fi yeni bir \u015fey ortaya koymak – ki bu ister kavlî, ister fiilî, isterse inanca ili\u015fkin bir konu olsun- büyük günahlardand\u0131r. Allah der ki: “<\/span><\/span>De ki: Rabbim ancak aç\u0131k ve gizli kötülükleri, günah\u0131 ve haks\u0131z yere s\u0131n\u0131r\u0131 a\u015fmay\u0131, hakk\u0131nda hiçbir delil indirmedi\u011fi bir \u015feyi, Allah'a ortak ko\u015fman\u0131z\u0131 ve Allah hakk\u0131nda bilmedi\u011finiz \u015feyleri söylemenizi haram k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.”[23]<\/span><\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

    Allah der ki: “Hakk\u0131nda kesin bilgi sahibi olmad\u0131\u011f\u0131n \u015feyin pe\u015fine dü\u015fme. Çünkü kulak, göz ve kalp, bunlar\u0131n hepsi ondan sorumludur.”[24]<\/span><\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

    Allah der ki: “Yoksa Allah'\u0131n izin vermedi\u011fi bir \u015feyi, dinde onlara \u015feriat k\u0131lacak ortaklar\u0131 m\u0131 var?”[25]<\/span><\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

    O halde Allah’\u0131n dininde Allah’\u0131n ve elçisinin belirlemedi\u011fi yeni bir \u015fey ortaya ç\u0131karan her ki\u015fi- ki bu o kimsenin Allah’\u0131n helal k\u0131ld\u0131\u011f\u0131na haram demesi yahut haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131na helal demesi yoluylad\u0131r- e\u011fer tövbe etmezse Allah’\u0131n elçisinin Tövbe suresinin \u015fu ayetini aç\u0131klarken söyledi\u011fi sözüne göre kafirdir: “Bunlar Allah'tan ba\u015fka hahamlar\u0131n\u0131, rahiplerini ilah edindiler.”[26]<\/span><\/span><\/span><\/a> Allah’\u0131n elçisi der ki: “Onlar hahamlar\u0131na, rahiplerine ibadet etmiyorlard\u0131, ancak onlar bir \u015feyi helal k\u0131ld\u0131klar\u0131nda onlar onu helal olarak kabul ediyorlard\u0131, bir \u015feyi haram k\u0131ld\u0131klar\u0131nda ise onu haram olarak kabul ediyorlard\u0131.”[27]<\/span><\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

    Ve Allah’\u0131n elçisi onlar\u0131n helal k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 helal, haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 haram kabul edenler hakk\u0131ndaki sözüne \u015fiddetli bir uyar\u0131 ekler. Abdurrahman es-Sa’di bu ayeti aç\u0131klarken der ki: … Onlar takip ettikleri yeni kurallar ve görü\u015fler ortaya ç\u0131karm\u0131\u015flard\u0131r ki bunlar elçilerin dinlerine uymaz. Onlar ayr\u0131ca alimlerini ve zahitlerini (Allah’a çokça ibadet eden salih kimseleri) çok yüceltmi\u015flerdir, onlar\u0131n kabirlerini tapt\u0131klar\u0131 bir put haline getirmi\u015flerdir- burada kastedilen kurban kesme, dua ve onlardan yard\u0131m istemedir.”[28]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

     <\/p>\r\n\r\n

     <\/p>\r\n\r\n

    Bid’at Nedir?<\/span><\/em><\/strong><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

    Bidatin anlam\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131 için sünnetin ne oldu\u011funu bilmek durumunday\u0131z. Sünnet:<\/em> (Hz. Muhammed’in, ashab\u0131n\u0131n inanç ve amel konusunda içinde bulunduklar\u0131 hal). Haf\u0131z \u0130bn Recep-Allah ona rahmet etsin- der ki: “Sünnet tutulan-izlenen yol demektir. Bunun içerdi\u011fi anlam ise Allah’\u0131n elçisi ve dört ra\u015fid halifenin inanç, amel ve görü\u015fler konusunda üzerinde olduklar\u0131 durumlara s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya tutunmakt\u0131r. \u0130\u015fte sünnet tam anlam\u0131yla budur.”[29]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span>      <\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

    Sünnete inanç, amel ve söz olarak uymak ise emredilen bir \u015feydir. Bu hükmün kayna\u011f\u0131 Allah’\u0131n \u015fu sözüdür: “Allah’\u0131n elçisinde sizin için, Allah’\u0131 ve ahiret gününü uman ve Allah’\u0131 çokça zikredenler için güzel bir örnek vard\u0131r.”[30]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

    Ayr\u0131ca Allah’\u0131n elçisinin (sav) emri de bunu gerektirir. (Yani onun izledi\u011fi yollu izleme, çizdi\u011fi yol üzere ya\u015fama ve onu takip etmeyi gerektirir.) Zira Allah’\u0131n elçisi der ki: “Sizlere Allah’tan korkman\u0131z\u0131 tavsiye ediyorum, itaati ve dinlemeyi. E\u011fer lideriniz kulaklar\u0131 kesik bir Habe\u015fli köle ise pek çok ihtilaf ç\u0131kar ki sizden kim ki o dönemde ya\u015farsa size dü\u015fen benim ve dört halifemin sünnetine uymakt\u0131r. Ona s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131 sar\u0131l\u0131n ve onu az\u0131 di\u015flerinizle s\u0131k\u0131ca \u0131s\u0131r\u0131n. Sizleri i\u015flerin sonradan olanlar\u0131 konusunda uyar\u0131yorum. Çünkü her sonradan olan \u015fey bidattir ve her bidat ise dalalettir.”[31]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

    \u015eeyhu’l-\u0130slam \u0130bn Teymiyye der ki: “Efendimiz (sav) bütün insanlara, cinlere gönderilmi\u015ftir. \u0130ster kitap ehli olsun ister olmas\u0131n yasa-\u015feriatlerinde, yollar\u0131nda, hakikatlerinde ve inançlar\u0131nda zahiri ve bat\u0131nî olan din ile ilgili tüm i\u015flerini (ayd\u0131nlatmak) için gönderilmi\u015ftir. Onun inanc\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda geçerli bir inanç yoktur, onun hakikati d\u0131\u015f\u0131nda bir hakikat yoktur, onun yolundan ba\u015fka yol, onun \u015feriat\u0131ndan ba\u015fka \u015feriat yoktur. Yarat\u0131lm\u0131\u015f olan hiçbir kimse onun zahiri ve bat\u0131nî yard\u0131m\u0131 olmaks\u0131z\u0131n ne Allah’a ne de Allah’\u0131n r\u0131zas\u0131na, cennetine, ikram\u0131na ve dostlu\u011funa eri\u015femez. Onun yard\u0131m\u0131 ise bat\u0131nî ve zahirî olan tüm fiil ve görü\u015flerde, kalbin görü\u015flerinde, inançlar\u0131nda, kalbin hallerinde, hakikatlerinde dilin görü\u015fleri ve di\u011fer azalar\u0131n eylemlerinde (gerçekle\u015fir). Allah’\u0131n (Efendimiz’e) zahiri ve bat\u0131nî olarak tabi olmayan hiçbir dostu yoktur. Onun do\u011fru sözlü oldu\u011funu gaybe ili\u015fkin verdi\u011fi do\u011fru bilgilerden anlar\u0131z. Bu durumda ona itaat -ki bu itaat emredilenleri yerine getirme ve yasaklanan \u015feylerden uzak durma ile olur- yarat\u0131lm\u0131\u015f olanlara farzd\u0131r. Ve kim ki ak\u0131ll\u0131 olsun deli olsun görevlerini yerine getirmeyip yasaklanan \u015feylerden kaç\u0131nmayan kimselerin bu durumlar\u0131na ra\u011fmen Allah’\u0131n müttaki dostlar\u0131, kurtulan toplulu\u011fu, salih kullar\u0131 ve Allah’\u0131n kendilerinin mertebelerini ilim ve iman ile yükseltti\u011fi kimselerden oldu\u011funu kabul ederse kafirdir ve \u0130slam dininde mürted olarak kabul edilir. Ancak bu kimselerin (Allah’\u0131n dostu olarak varsay\u0131lan ki\u015filerin) Efendimiz’i tasdik eden de\u011fil de yalanlayan kimselerden olmalar\u0131 durumunda bu hüküm geçerlidir. Ayr\u0131ca bu kimse bu görü\u015füyle Efendimiz’in bildirdi\u011fi bir \u015fey olan Allah’\u0131n dostlar\u0131n\u0131n müttaki ve mümin kimseler oldu\u011fu \u015feklindeki hükmü de (yalanlam\u0131\u015f olur). Allah der ki: “Allah’\u0131n dostlar\u0131 öyle kimselerdir ki onlara bir korku yoktur ve onlar üzülmeyeceklerdir de. Onlar iman etmi\u015f ve Allah’tan korkmu\u015f- takvaya ula\u015fm\u0131\u015f kimselerdir.”[32]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

    Allah der ki: “Ey insanlar! Biz sizleri erkek ve di\u015fi olarak yaratt\u0131k. Sizleri birbirinizle tan\u0131\u015fas\u0131n\u0131z diye kabile kabile, halk halk yaratt\u0131k. Allah nezdinde en de\u011ferli olan\u0131n\u0131z en takval\u0131 olan\u0131n\u0131zd\u0131r. Allah bilendir, haberdar oland\u0131r.”[33]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

    Takva ise kulun Allah’\u0131n nuru vas\u0131tas\u0131yla Allah’\u0131n rahmetini umarak Allah’a itaat üzere eylemde bulunmas\u0131d\u0131r. Ki o bu yolla Allah’\u0131n nuru vas\u0131tas\u0131yla günahlar\u0131 terk eder, Allah’\u0131n azab\u0131ndan korkar ve Allah’\u0131n dostu olmaya yak\u0131nla\u015f\u0131r. Bunu da önce farzlar\u0131 ard\u0131ndan ise nafileleri eda ederek yapar. Allah der ki (Bir hadis-i kudsîde): “Kulum bana farzlar\u0131 yerine getirmek d\u0131\u015f\u0131nda hiçbir \u015feyle bu denli yakla\u015fmam\u0131\u015ft\u0131r. Kulum nafileler yoluyla bana yak\u0131nla\u015fmaya devam eder ve sonunda ben onu severim.” Bu Buhari’nin rivayet etti\u011fi sahih olan ba\u015fka bir hadis-i kudside de bu biçimdedir.[34]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

    Genel manada bid’atin anlam\u0131na gelecek olursak; <\/span><\/span><\/em>önceden olmayan bir \u015feyin var edilmesi, icat edilmesidir. Allah der ki: “Göklerin ve yerin yarat\u0131c\u0131s\u0131.”[35]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

    \u015eeyh Abdurrahman b. Sa’d bu ayete ili\u015fkin tefsirinde der ki: “Yani önceki bir örne\u011fe dayanmaks\u0131z\u0131n onlar\u0131 ustal\u0131kla, güzel bir biçimde yaratan\u0131.”[36]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

    Allah der ki: “De ki ben peygamberlerin ilki de\u011filim.”[37]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

    \u015eeyh Abdurrahman b. Sa’dî bu ayeti tefsirinde der ki: “Yani ben size gönderilen ilk elçi de\u011filim ki elçi oldu\u011fumu kabul ya da reddedesiniz. Aksine benden önce pek çok elçi gelmi\u015ftir ki onlar\u0131n ça\u011fr\u0131s\u0131 ile benim ça\u011fr\u0131m uyum içindedir. O halde ne diye beni inkar ediyorsunuz?”[38]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

    Bu genel anlam\u0131nda bidat (kavram\u0131) ikiye ayr\u0131l\u0131r: <\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

      \r\n\t
    1. Dini Bidat: <\/span><\/span><\/em>Allah’\u0131n dininde Efendimiz(sav)’in ve ashab\u0131n\u0131n üzerinde oldu\u011fu durumun aksine olan ve sonradan eylem ve inanç alan\u0131nda ortaya konan her bir \u015feydir. Kur’an’\u0131 kerim nass\u0131-metni ile yasaklanan bidat bu tür bir bidattir. Allah der ki: “K<\/span><\/span>im, kendisine hidayet (do\u011fru yol) besbelli olduktan sonra peygambere kar\u015f\u0131 ç\u0131kar, mü’minlerin yolundan ba\u015fkas\u0131na uyarsa, onu yöneldi\u011fi yolda b\u0131rak\u0131r\u0131z ve cehenneme sokar\u0131z. Oras\u0131 ne kötü bir var\u0131\u015f yeridir.”[39]<\/span><\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/li>\r\n<\/ol>\r\n\r\n

      Efendimiz(sav) der ki: “Reddeden kimse hariç ümmetimden olan herkes cennete girecektir.” Ona soruldu: “Bu reddeden kimdir?” O dedi ki: “Bana itaat eden cennete girecektir, kar\u015f\u0131 ç\u0131kan ise cehenneme gidecektir.”[40]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

      \u015eeyhu’l-\u0130slam \u0130bn Teymiyye der ki: “Bundan dolay\u0131 Allah bize her namazda \u015föyle dua etmemizi emreder: “Bizi do\u011fru yola ilet. Ki bu yol kendilerini nimetlendirdi\u011fin kimselerin yoludur, sapm\u0131\u015f ve gazaba u\u011fram\u0131\u015f kimselerin yolu de\u011fil.” Gazaba u\u011fram\u0131\u015f kimseler do\u011fruyu bilip onun z\u0131tt\u0131na hareket eden kimselerdir. Sapm\u0131\u015f olanlar ise kitaba ve sünnete ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu bile bile Allah’a bilgisizce ibadet eden kimselerdir.”[41]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

      Dini bidatler üç çe\u015fittir: <\/span><\/span><\/em><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

      Dinden ç\u0131karan, küfre sokan bidatler, inançla ilgili bidatler gibi. Bu örne\u011fin Allah’tan ba\u015fkas\u0131n\u0131n ad\u0131na kurban kesen kimse yahut kabirleri tavaf eden kimse ya da Allah’tan ba\u015fkas\u0131ndan yard\u0131m isteyen kimse – Allah’tan ba\u015fkas\u0131n\u0131n güç yetiremedi\u011fi bir konuda- vs. Ki bu bidatler Allah’tan ba\u015fkas\u0131n\u0131n tasarruf hakk\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 ibadetler konusunda gerçekle\u015fir. Allah der ki: “De ki benim namaz\u0131m, orucum, hayat\u0131m ve ölümüm alemlerin rabbi olan Allah içindir. Onun bir orta\u011f\u0131 yoktur. Ben bununla emredildim ve bu emre ilk teslim olanlardan\u0131m.”[42]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

      Küfür olmayan ancak küfre vesile olan bidatler; buna dair birkaç örnek zikredecek olursak, kabirler üzerine in\u015faî yap\u0131 yapmak ve onu güzelle\u015ftirmek, kabirlerin oldu\u011fu mekanlarda dua etmek ve namaz k\u0131lmak. Bu Efendimiz’in ümmetine insanlar\u0131n kabirleri bayram yerlerine çevrilip içerisinde Allah’tan ba\u015fkas\u0131na ibadet edilmesinden ya da tap\u0131lmas\u0131ndan korkmas\u0131ndan ötürü yasaklad\u0131\u011f\u0131 bir \u015fey oldu\u011fundan bidat olarak kabul edilir. Efendimiz der ki: “Kabirlerinizi evleriniz haline getirmeyin. Benim kabrimi de bayram yerine çevirmeyin. Bana (Allah’\u0131m salat Hz. Muhammed’in üzerine olsun sözüyle) salat-ü selam getirin. Çünkü sizin salatü selam\u0131n\u0131z nerede olursan\u0131z olun bana ula\u015f\u0131r.”[43]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

      Günah hükmünde olan bidatler; ruhbanl\u0131k gibi – tebettül(ruhbanl\u0131k)<\/em> evlenmeyi terk etmek, gündüzleri oruç tutmakt\u0131r (yani fecrden ak\u015fama kadar her gün oruç tutmak) geceleri de ibadet için sürekli olarak kalkmak vs. Bu konu hakk\u0131nda Enes b. Malik(r.a.)’dan aktar\u0131lan bir rivayet vard\u0131r: “Üç grup (10 ki\u015fi olmayacak say\u0131da bir topluluk) insan Efendimiz(s.a.v.)’in e\u015flerinin evlerine geldiler ve onun ibadeti hakk\u0131nda soru sordular (yani miktar\u0131 ve keyfiyeti ile ilgili). Efendimiz’in e\u015fleri onun ibadeti hakk\u0131nda bilgi verdikten sonra onlar sanki küçümsediler ve dediler ki: “Rasulullah nerde biz nerdeyiz! Allah onun geçmi\u015f ve gelecek tüm günahlar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 durumda (biz onla asla e\u015fit derecede olamay\u0131z. Ondan daha çok ibadet etmeliyiz.) Onlardan biri dedi ki: “Ben her gece ibadet edece\u011fim. Di\u011feri dedi ki: “Ben her gün oruç tutaca\u011f\u0131m ve hiçbir gün orucumu terk etmeyece\u011fim.” Di\u011feri de dedi ki: “Kad\u0131nlardan uzak durup evlenmeyece\u011fim.” Rasulullah onlara gelip dedi ki: “\u015eöyle \u015föyle söyleyen sizler misiniz? Allah’a yemin olsun ki Allah’tan en çok korkan\u0131n\u0131z benim ama ben gecenin bir vakti namaz k\u0131l\u0131p di\u011fer bir vaktinde uyurum, bazen oruç tutar bazen tutmam ve kad\u0131nlarla da evlenirim. Benim sünnetimi terk eden ise benden de\u011fildir.”[44]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

      Buradan aç\u0131kça anla\u015f\u0131l\u0131r ki Allah’\u0131n \u015feriat\u0131nda belirlemedi\u011fi ya da onun elçisinin ve elçisinin halifelerinin (dört ra\u015fid halife) sünnet-sürekli uygulad\u0131\u011f\u0131 bir eylem haline getirmedi\u011fi herhangi bir fiille ibadet eden kimse bidatçidir. Efendimiz’in \u015fu sözüyle de: “Size Allah’tan korkman\u0131z\u0131 tavsiye ediyorum, itaati, dinlemeyi. E\u011fer Habe\u015fli, kula\u011f\u0131 burnu kesik bir köle sizin hakiminiz olursa o günleri sizin içinizden ya\u015fayacak kimselere dü\u015fen – ki o gün pek çok ihtilaf ortaya ç\u0131kacakt\u0131r- benim ve ra\u015fid halifelerimin sünnetine uymak, ona s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya sar\u0131lmak ve az\u0131 di\u015fleriyle onu kavramakt\u0131r.<\/em> Sonradan ortaya ç\u0131kan \u015feyler konusunda sizi uyar\u0131yorum. Çünkü dinde sonradan ortaya konan her \u015fey bidattir, her bidat ise dalalettir.”[45]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        \r\n\t
      1. Dünyevi Bidat: <\/span><\/span><\/em>\u015eeriatla hiçbir ilgisi olmayan dünyevi i\u015flerde sonradan ortaya konan \u015feylerdir. Örne\u011fin; mucitlerin ke\u015ffi vs. Bu tür bidatler ise mubaht\u0131r ve dinde bidat<\/em> olarak isimlendirilmezler. Dil aç\u0131s\u0131ndan bidat olarak isimlendirilseler de bu Efendimiz’in kendisi hakk\u0131nda bizi uyard\u0131\u011f\u0131 bidat türü de\u011fildir. Çünkü dünya i\u015flerinde ve adetlerde-örf yahut al\u0131\u015fkanl\u0131klar e\u011fer aleyhine bir delil yoksa mübahl\u0131kt\u0131r. Buna muamelat-sosyal ili\u015fkilerden olup \u015feriate uygun olanlar\u0131 da dahildir. Çünkü sosyal ili\u015fkiler bir nevi \u015ferî akittir, \u015feriate uymayan akitler ise fasit-geçersiz kabul edilirler. Ancak bidat de\u011fildirler çünkü ibadetlerden de\u011fillerdir. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/li>\r\n<\/ol>\r\n\r\n

         <\/p>\r\n\r\n

         <\/p>\r\n\r\n

        Dinde Sonradan Ortaya Konan \u015eeylere Dair \u015eeriat\u0131n Konumu <\/span><\/em><\/strong><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        Peygamberimiz’e \u015fahitlik etmenin onun emretti\u011fi \u015feylere uymak, bildirdikleri \u015feyleri do\u011frulamak, onun yasaklad\u0131klar\u0131ndan kaç\u0131nmak ve Allah’\u0131n \u015feriat\u0131nda belirlemi\u015f oldu\u011fu tarz\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda ibadet etmemek oldu\u011funu bildi\u011fimizde bize \u015fu durum aç\u0131kça görülür: Allah’\u0131n dininde önceden olmay\u0131p sonradan ortaya konan bidatlerin reddi ya da kabul edilmemesi bize farzd\u0131r. Allah der ki: “<\/span><\/span>Bu sebeple, onun emrine muhalefet edenler, ba\u015flar\u0131na bir belan\u0131n gelmesinden veya ac\u0131 bir azaba u\u011frat\u0131lmalar\u0131ndan korksunlar.”[46]<\/span><\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        Efendimiz (sav) der ki: “Din konusunda yeni bir \u015fey ortaya koyan kimse reddedilir.” [47]<\/span><\/span><\/a> [(Eh-de-se: yeni bir \u015fey ortaya koymak. (Bu i\u015fimizde) yani dinimizde; \u0130slam. (reddedilir) geçersizdir, reddedilmi\u015ftir ve kendisine uyulmaz.]<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        Huzeyfe b. Yeman (r.a.) der ki: “\u0130nsanlar Allah resulüne hay\u0131r-iyi hakk\u0131nda sorular sorarlard\u0131, ben ise ba\u015f\u0131ma gelmesinden korktu\u011fum için \u015ferr-kötü olan \u015feyler hakk\u0131nda sorular sorard\u0131m. [onun zaman\u0131nda olmas\u0131ndan ya da ba\u015f\u0131na gelmesinden]. Allah resulüne dedim ki: “Bu kötülük iyi bir \u015fey olarak görülebilir mi?” Dedi ki: “Evet ve o puslu, dumanl\u0131d\u0131r.” [Dumanl\u0131d\u0131r yani saf de\u011fildir, içinde kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 ve buland\u0131r\u0131c\u0131 vard\u0131r.] Dedim ki: “Onu kar\u0131\u015f\u0131k-bulan\u0131k yapan nedir?” Dedi ki: “Benim sünnetimin d\u0131\u015f\u0131nda bir uygulamay\u0131 sünnet edinenler, benim yolumun d\u0131\u015f\u0131nda bir yolu tercih edenler. Onlar\u0131 tan\u0131 ve onlar\u0131 reddet.” [Yani onlarda hem \u015feriata uyan hem de uymayan \u015feyler görürsün.] Sonra dedim ki: “Bu hay\u0131r-iyilikten sonra bir kötülük olacak m\u0131?” Dedi ki: “Evet, cehennem kap\u0131lar\u0131nda olan cehenneme ça\u011f\u0131ran kimseler, onlara uyan cehenneme at\u0131lacakt\u0131r.” Sonra dedim ki: “Ey Allah’\u0131n resulü onlar\u0131 bizim için tasvir eder misin?” Dedi ki: “Bizden olan bir topluluktur [yani bizden, bizim toplulu\u011fumuzdan-kavmimizden, denir ki onlar görünü\u015fte bizim gibidirler, bizdendirler ancak hakikatte bizden farkl\u0131d\u0131rlar.], bizim dilimizi konu\u015furlar.” Sonra dedim ki: “Ey Allah’\u0131n resulü bu tarz bir \u015fey ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131rsam ne yapmal\u0131y\u0131m?” Dedi ki: “Müslümanlar\u0131n ço\u011funlu\u011funa [Kitab ve sünnete uyan ço\u011funluk] ve önderlerine uymal\u0131y\u0131s\u0131n.” Dedim ki: “Ya bir cemaat ve önder yoksa, o zaman ne yapmal\u0131y\u0131m?” Dedi ki: “Az\u0131 di\u015finle bir dal\u0131 tutmak zorunda kalmak kadar kötü bir duruma dü\u015fsen de [yani hiçbir gruba uymaman\u0131n sonun bir a\u011fac\u0131n kökünü di\u015flemek olsa da. add-<\/em><\/span><\/span>\u0639\u0636<\/span><\/span><\/em> ‘\u0131n anlam\u0131 di\u015flerle bir \u015feyi \u0131s\u0131rmak ve bunu \u015fiddetli bir bicimde yapmakt\u0131r, <\/span><\/span><\/em>burada kastedilen bu itizal-hiçbir gruba uymama durumunun mübala\u011fa sanat\u0131yla ifade edilmesidir.] ölüm sana gelene kadar hiçbir gruba uyma.”[48]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        Abdullah b. Mesud(ra.)’dan aktar\u0131ld\u0131\u011f\u0131na göre o dedi ki: Allah’\u0131n resulü dedi ki: “Cennet havuzuna içinizde ilk gideniniz ben olaca\u011f\u0131m, Allah içinizden bir k\u0131sm\u0131n\u0131 bana gösterecek, onlar da benim d\u0131\u015f\u0131mda bir yere yönelecekler. Diyece\u011fim ki “Ya rabbi, ashab\u0131m!” Sonra bana denilecek ki: “Sen onlar\u0131n senden sonra yapt\u0131klar\u0131n\u0131 bilmiyorsun.”[49]<\/span><\/span><\/a> [fartukum; yani ona kar\u015f\u0131 en çok istekli olan\u0131n\u0131z, burada kastedilen \u015fey onun \u015fefaatidir. Allah bana bir toplulu\u011fu gösterecek ki onlar\u0131 göreyim, sonra onlar \u015fefaat havuzundan uzakla\u015facaklar, dolay\u0131s\u0131yla benden uzakla\u015facaklar. Bunlar bana salatü selam getirmeden önce gerçekle\u015fecek.]<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        Enes b. Malik(ra.)’dan aktar\u0131ld\u0131\u011f\u0131na göre o dedi ki: Allah’\u0131n resulü \u015föyle buyurdu: “Allah bidatçi kimsenin tövbesini geçersiz sayar.”[50]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        Efendimiz (sav) beyan etmi\u015ftir ki kendisinden sonra fitneler ortaya ç\u0131kacakt\u0131r, bu fitnelerden kaç\u0131\u015f yolu ise onun sünnetine ve Allah’\u0131n kitab\u0131na s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131 sar\u0131lmakt\u0131r, din konusunda bidatler ortaya ç\u0131karmak de\u011fildir. Nitekim Ebu Hureyre’nin aktard\u0131\u011f\u0131 bir rivayette Allah resulü \u015föyle buyurur: “\u0130lerde fitneler ç\u0131kacakt\u0131r. O fitnelerin ortaya ç\u0131kt\u0131\u011f\u0131 zamanlarda oturan ayakta olandan daha iyidir, s\u0131rf ayakta duran yürüyenden daha iyidir, yürüyen ko\u015fandan daha iyidir. Bu fitnelere kap\u0131lan helak olmu\u015ftur. S\u0131\u011f\u0131nak ya da melce bulan kimse muhakkak oraya s\u0131\u011f\u0131ns\u0131n.” -Üzerinde ittifak edilmi\u015f hadislerdendir-<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        [Hayr: yani refah\u0131n-esenli\u011fin var olan kötülüklerden daha fazla olmas\u0131, Sâi: sa’y fiilinin ism-i failidir, anlam\u0131 ise ko\u015fmakt\u0131r, burada te\u015fbihi bir dille fitnelere kar\u0131\u015fan ve onlar\u0131n yay\u0131lmas\u0131 için çal\u0131\u015fan kimse anlat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yü\u015frif: i\u015fraf<\/em> fiilinden türemi\u015ftir, bir \u015feyin parças\u0131 olmak ya da o \u015feyin bir kimsenin ba\u015f\u0131na gelmesi anlamlar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131r. \u0130ste\u015frafe: o kimseyi helak etmesi. Melce: kendisine s\u0131\u011f\u0131n\u0131lan bir yer, fitnelerin \u015ferrinden kendisini koruyabilecek bir yer. Meaz: melce anlam\u0131ndad\u0131r.] <\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        Bidatlerin K\u0131nanmas\u0131 Konusunda Baz\u0131 Alim ve Müfessirlerin Görü\u015fleri<\/span><\/em><\/strong><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        Ömer b. Hattab (ra.) demi\u015ftir ki: “Sizleri re’y-dinde ak\u0131lla görü\u015f belirtme ehli konusunda uyar\u0131yorum, çünkü onlar sünnet dü\u015fman\u0131d\u0131rlar, hadisleri ezberlemek onlar\u0131 yorar (yani ezberlemeye güçleri yetmez ve bundan dolay\u0131 Efendimiz’in sözlerine uymak da zor hale gelir) dolay\u0131s\u0131yla re’yleriyle insanlar\u0131 yoldan ç\u0131kar\u0131rlar, kendileri de böylelikle yoldan ç\u0131km\u0131\u015f olur.”[51]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        \u0130bn Abbas (ra.) Allah’\u0131n \u015fu ayetini aç\u0131klarken der ki: “O gün baz\u0131 yüzler parlak, baz\u0131lar\u0131 ise kararm\u0131\u015ft\u0131r.” Yüzleri parlayan kimseler Ehl-i sünnet ve’l-cemaattir ve onlar ilim-hadis konusunda ileri düzeyde olan kimselerdir, yüzleri kararanlar ise bidat ve dalalet ehli kimselerdir.”[52]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        Ömer b. Abdü’l-Aziz demi\u015ftir ki: Allah resulü bir sünnet ortaya koydu, ondan sonra gelen yöneticiler de sünnet ortaya koydular. Onlara uymak Allah’\u0131n kitab\u0131n\u0131 tasdik, Allah’a itaati tamamlamak, dini kuvvetlendirmek anlam\u0131na gelir. Hiç kimsenin onlar\u0131 de\u011fi\u015ftirecek gücü yoktur, onlar\u0131n aksine görü\u015f beyan etme hakk\u0131 yoktur. Onlara uyan do\u011fru yola ermi\u015ftir, bu sünnetler yoluyla zafer kazanmak isteyen zafere eri\u015fir. Onlara uymay\u0131p müminlerin yolunun d\u0131\u015f\u0131nda bir yolu tercih eden kimseyi ise Allah dost edinmi\u015f oldu\u011fu \u015feyle onu dost k\u0131lar, onun dostu cehennemdir, ne kötü bir var\u0131\u015f yeridir oras\u0131!”[53]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        Faysal b. \u0130yaz –Allah ona merhamet etsin- demi\u015ftir ki: “Bidatçi bir kimseyi bir yolda görürsen ba\u015fka bir yolu tercih et, bidatçinin ameli Allah’a ula\u015fmaz. Bidatçi kimseye yard\u0131m eden ki\u015fi \u0130slam’\u0131 y\u0131kmaya yard\u0131m etmi\u015ftir.”[54]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        Süfyan es-Sevri demi\u015ftir ki: “Bidat \u015feytana günahtan daha sevimli gelir, günahtan tövbe edilir ancak bidatten tövbe edilmez.”[55]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        \u0130bn Kayyim demi\u015ftir ki: “Kalp bidatlerle me\u015fgul olursa sünnetleri terk eder.”[56]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

         <\/p>\r\n\r\n

         <\/p>\r\n\r\n

        Dinde Bidat Ortaya Koyman\u0131n \u0130yi Olabilece\u011fine Dair \u015eüpheler<\/span><\/em><\/strong><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        Baz\u0131 bilgin olmayan kimseler dinde ortaya koymu\u015f olduklar\u0131 bidatlerini yaymak için Efendimiz’in \u015fu sözünü delil olarak getirip bidatin iyi olabilece\u011fini söylerler: “\u0130slam’da güzel bir sünnet<\/em> ortaya koyan kimse hem kendi yapt\u0131\u011f\u0131 eylemden hem de o sünnete uyan kimselerin eylemlerinden hiçbir \u015fey eksilmeksizin ecir kazan\u0131r. \u0130slam’da kötü bir sünnet<\/em> ortaya koyan kimse ise hem yapt\u0131\u011f\u0131 eylemden hem de kendisinden sonra ortaya koydu\u011fu sünnete uyan kimselerin eylemlerinden gelen günah\u0131 hiçbir \u015fey eksilmeksizin yüklenmi\u015f olur.[57]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        Buna verilecek cevap “\u0130slam’da güzel bir sünnet ortaya koyan kimse” diyen ki\u015fi ile “Her bidat dalalettir.”[58]<\/span><\/span><\/a> diyen ki\u015finin ayn\u0131 ki\u015fi oldu\u011fudur. Sözünde do\u011fru olup do\u011frulanan bir kimseden birbiri ile çeli\u015fki arz eden ya da birbirini yalanlayan sözün ç\u0131kmas\u0131 imkans\u0131zd\u0131r. \u0130ki hadis aras\u0131nda bir çeli\u015fki olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n aç\u0131klanmas\u0131na gelecek olursak; Efendimiz(sav) \u015füphesiz “\u0130slam’da güzel bir sünnet ortaya koyan” sözünü söylemi\u015ftir, ancak bidatler \u0130slam’dan de\u011fildir. Efendimiz bu hadiste “güzel<\/em>” demi\u015ftir, bidatler ise çirkindir. Bidat ortaya koyma ile sünnet ortaya koyma aras\u0131ndaki farka gelecek olursak; sünnet ortaya koymak demek daha önceden var olan, fakat sonradan ortadan kaybolan, unutulan ve Efendimiz’in emretti\u011fi bir sünnetin –kavli, fiili ve takriri- ihyas\u0131 demektir. Hadisin sebebi-i vürudu-söylenme sebebine bakacak olursak bu Efendimiz’e gelen bir grubun hikayesidir. Ki bu grup Efendimiz’e \u015fiddetli bir fakirlik halinde gelip yard\u0131m istemi\u015flerdi. Efendimiz onlara dua etti, sonra ensardan bir ki\u015fi geldi, elinde neredeyse ta\u015f\u0131yamayaca\u011f\u0131 bir kese gümü\u015f vard\u0131. Onu Resulüllah’a verdi, Efendimiz sevinçten tekbir getiriyordu. Sonra dedi ki: “Güzel bir sünnet ortaya koyan kimsenin hem kendi yapt\u0131klar\u0131ndan hem de kendisinden sonra gelenlerin yapt\u0131klar\u0131 eylemlerden dolay\u0131 -ki bu k\u0131yamete kadar devam eder- sevap kazan\u0131r.” [Sahih-i Müslim] Burada sünnet ortaya koyman\u0131n anlam\u0131 ortaya yeni bir \u015feri hüküm (bu eylem dinde uygulanmal\u0131d\u0131r \u015feklinde) de\u011fildir, var olan bir hükmün uygulanmas\u0131d\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla bu hadisin anlam\u0131 bir hükmün uygulanmas\u0131n\u0131n övülmesidir, yeni bir hüküm ortaya koyman\u0131n de\u011fil. Zira “her bidat dalalettir.”[59]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        \u015eeyh Abdulaziz b. Ba’z –r.a.- der ki: “Bu ilimle ilgilenen alimlerin görü\u015f birli\u011fi ile ifade etti\u011fini göre Peygamberimiz’in bu sözleri birbiri ile çeli\u015fki arz etmez. Buradan anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131na göre hadiste kastedilen bir sünnetin ihyas\u0131, ortaya konmas\u0131d\u0131r. Örne\u011fin; Kur’an’\u0131 kerim ö\u011fretilmeyen ya da Peygamberimiz’in sünneti ö\u011fretilmeyen bir bölgede Kur’an’\u0131 ö\u011fretmek için çabalamak, sünneti ö\u011frenmeleri için çabalamak ya da her ikisini birden ö\u011fretmek için u\u011fra\u015fmak. Ya da mesela bir bölgede insanlar sakallar\u0131n\u0131 kesiyorlarsa, yahut k\u0131salt\u0131yorlarsa onlara sakallar\u0131n\u0131 uzatmalar\u0131n\u0131 emretmek gibi. Böylelikle bu sünnetleri bilmeyen bölgede yüce bir sünnetin ihyas\u0131 gerçekle\u015fmi\u015f olur. Bunun da sevab\u0131 t\u0131pk\u0131 kendisi eliyle birisinin hidayete erdirildi\u011fi adam\u0131n sevab\u0131 gibidir. Zira Peygamberimiz \u015föyle buyurmu\u015ftur: “B\u0131y\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 k\u0131salt\u0131n, sakallar\u0131n\u0131z\u0131 uzat\u0131n, mü\u015friklerden farkl\u0131 olun.”[60]<\/span><\/span><\/a> \u0130nsanlar bu alimin sakal uzat\u0131p, insanlar\u0131 bu eyleme ça\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 gördüklerinde ona uyarlar böylelikle bir sünnet ihya olmu\u015f olur. Bunun gibi dinde var olan bilinen bir hüküm ya da ibadetleri bilmeyen bir topluluk ya da bölgede ihya eden, aç\u0131klayan ve yayan kimse için \u0130slam’\u0131n hükmünü ortaya ç\u0131kard\u0131\u011f\u0131 için “güzel bir sünnet ortaya koyan kimse” denir. Dolay\u0131s\u0131yla bu sünnet güzel sünnet ad\u0131n\u0131 al\u0131r, burada kastedilen dinde Allah’\u0131n izin vermedi\u011fi bidat ortaya koymak de\u011fildir, çünkü bidatlerin hepsi Allah resulünün \u015fu sözüyle dalalet üzeredir: “\u0130\u015flerin sonradan olanlar\u0131 konusunda sizleri uyar\u0131yorum. Çünkü sonradan olan \u015feyler bidat, her bidat ise dalalettir.”[61]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        Ayr\u0131ca bu kimseler bidatlerini yaymak, yapt\u0131klar\u0131 eylemi kendilerine güzel göstermek için Hz. Ömer’in teravih uygulamas\u0131n\u0131 delil olarak kullan\u0131rlar. [Yani insanlar\u0131 teraviyi cemaatle k\u0131lmak için bir araya toplamas\u0131] Ki Hz. Ömer bu uygulama için “Ne güzel bidat” demi\u015ftir. Hz. Ömer’in burada kastetti\u011fi dil aç\u0131s\u0131ndan bidat olan \u015feydir, \u015fer’i bir bidat de\u011fildir. Zira teravih namaz\u0131n\u0131n asl\u0131 dinde mevcuttur -Hz. Ömer onu ihdas etmemi\u015ftir-. Zira Efendimiz (sav) onu sahabilere üç gün k\u0131ld\u0131rm\u0131\u015f, ard\u0131ndan terk etmi\u015ftir. Sonra demi\u015ftir ki: “Size farz k\u0131l\u0131n\u0131p zorlanaca\u011f\u0131n\u0131zdan korktum.”[62]<\/span><\/span><\/a> <\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        Daha sonra sahabiler -r.a.- Efendimiz’in ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 süre boyunca onu k\u0131lmay\u0131 sürdürmü\u015flerdir. Vefat\u0131ndan sonra da Efendimiz’in mescidinde grup grup k\u0131lmaya devam etmi\u015flerdir, neticede Hz. Ömer onlar\u0131 bir araya toplam\u0131\u015ft\u0131r. Böylelikle Efendimiz’in korktu\u011fu \u015feyden de emin olunmu\u015f oldu. Sonras\u0131nda Hz. Ömer dedi ki: “Ne güzel bir bidat.” Buradan anla\u015f\u0131l\u0131yor ki teravih namaz\u0131n\u0131n asl\u0131 dinde mevcuttur, Hz. Ömer onu ihdas etmemi\u015ftir. Zira Efendimiz teravih namaz\u0131n\u0131 k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r sonra da insanlara farz k\u0131l\u0131naca\u011f\u0131 korkusuyla terk etmi\u015ftir. [Yani cemaatle k\u0131l\u0131nmas\u0131n\u0131 terk etmi\u015ftir.] Dolay\u0131s\u0131yla Hz. Ömer’in sözünü etti\u011fi bidat \u015feri de\u011fil lu\u011favi-genel manadad\u0131r. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

         <\/p>\r\n\r\n

         <\/p>\r\n\r\n

        Bidatçi Kimse Kar\u015f\u0131s\u0131nda Konumumuz<\/span><\/em><\/strong><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        Allah der ki: “Sizlere Rabbinizden indirilene tabi olun, onun d\u0131\u015f\u0131ndakileri dost edinmeyin. Ne kadar da az dü\u015fünüyorsunuz!”[63]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        Bidatçi kimsenin bidati ancak cehalet yoluyla olur, bidati ise ortaya ç\u0131kamaz, yayg\u0131nla\u015famaz. Bu durumda olan bu kimseye \u015feri bir delil üzerine dayanan kitap ve sünnet yoluyla ortaya konan yapt\u0131\u011f\u0131 eylemin geçersizli\u011fine ve \u015feriata olan muhalefetine dair hakikati ö\u011fretilmeli, aç\u0131klanmal\u0131d\u0131r. Ya da bidatçi kimsenin bidati arzular\u0131n\u0131n yahut heva hevesinin bir sonucudur. Bu durumdaki ki\u015fiye Allah hat\u0131rlat\u0131l\u0131r, o kimse Allah ile korkutulur, hikmet ve güzel vaaz yoluyla üzerinde bulundu\u011fu eylemin geçersizli\u011fi \u015feri delil yoluyla gösterilir. E\u011fer reddedip, inatç\u0131 davran\u0131r da kibirlenirse ve bidatinde \u0131srarc\u0131 davran\u0131rsa kitap ve sünnetten ç\u0131kar\u0131lan \u015feri delilin bir gere\u011fi olarak bidatinin geçersizli\u011fi aç\u0131klan\u0131r ve o kimse uyar\u0131l\u0131r. \u0130nsanlar da onun bidati konusunda uyar\u0131l\u0131r ve sak\u0131nd\u0131r\u0131l\u0131r. Bidat ya küfre sokacak biçimdedir yahut da de\u011fildir. E\u011fer küfre sokacak bir bidat söz konusuysa bu durumda o kimse uyar\u0131l\u0131r e\u011fer uyar\u0131ld\u0131ktan sonra bidatinde \u0131srarc\u0131 davran\u0131rsa bu kimse ile konu\u015fulmaz. E\u011fer söz konusu bidat küfre sokacak biçimde de\u011filse e\u011fer kendisiyle konu\u015fmamak faydal\u0131 olacaksa onunla konu\u015fulmaz, e\u011fer onunla konu\u015fmamakta herhangi bir fayda söz konusu de\u011filse onunla konu\u015fulur. Bu \u015feytan\u0131n ona bidati hususunda yard\u0131m etmemesinden dolay\u0131d\u0131r, belki de o kimse sürekli nasihat yoluyla bu sünnete muhalif durumunu de\u011fi\u015ftirebilir. Efendimiz bu konuda \u015föyle buyurur: “Bir müminin di\u011fer bir mümin üç günden fazla küs kalmas\u0131 helal de\u011fildir.”[64]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        Ortaya ç\u0131kan her bidatin reddi ve geçersizli\u011finin kitap ve sünnetten elde edilen \u015feri delil yoluyla aç\u0131klanmas\u0131 bu ümmetin seleflerinin takip etti\u011fi yoldur. Bidatçi kimselerin reddi ve bidatlerinin geçersizli\u011finin aç\u0131klanmas\u0131 yaln\u0131zca alimlere münhas\u0131r olan bir durum de\u011fildir, aksine Allah’\u0131n dininde Allah’\u0131n kitab\u0131na ve elçisinin sahih-ilk oldu\u011fu biçimiyle günümüze ula\u015fan sünnetinde bulunan \u015feri bir dayana\u011f\u0131 olmayan bidat bir \u015feyi gören herkesin görevidir bu. E\u011fer ki\u015fi bu durumu aç\u0131klayabilecek bir durumda ise aç\u0131klar, e\u011fer aç\u0131klayamayacak durumda ise aç\u0131klamay\u0131p bu durumu aç\u0131klayabilecek alimlere o bidatçi ki\u015fiyi yöneltir, onlar da aç\u0131klay\u0131p onun yapt\u0131\u011f\u0131 eylemi reddeder, sözünün geçersizli\u011fini ortaya koyar.[Reddeder ve geçersiz görü\u015fünün geçersizli\u011fini delillendirme yoluyla ortaya koyar.] Bu bidat olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015feyler Allah’\u0131n dininde ortaya konan bidatlerdir. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

         <\/p>\r\n\r\n

         <\/p>\r\n\r\n

        Dinde Ortaya Ç\u0131kan Bidatlerin Sebepleri:<\/span><\/em><\/strong><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        Allah’\u0131n \u015feriat\u0131n\u0131 uygulamaktan uzak olmak ve onun \u015feriat\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir \u015feye r\u0131za göstermek. Allah der ki: “<\/span><\/span>Ey iman edenler; Allah'a itaat edin. Rasule ve sizden olan emir sahiblerine itaat edin. E\u011fer bir \u015feyde çeki\u015firseniz; Allah'a ve ahiret gününe inanm\u0131\u015fsan\u0131z onun hallini Allah'a ve Rasulüne b\u0131rak\u0131n. Bu; hem hay\u0131rl\u0131 hem de netice itibariyle daha güzeldir.”[65]<\/span><\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        Sünneti eylemekten uzak olmak ya da onu terk etmek, mümin her ne zaman ki bir sünneti eylemekten uzakla\u015f\u0131r o durumda bidate yakla\u015fm\u0131\u015f olur. Zira sünnette – ki bu ister fiili, ister kavli isterse takriri olsun- mümine yetecek kadar \u015fey vard\u0131r, mümin ondan ba\u015fkas\u0131na ihtiyaç duymaz ki dinde bir bidat ortaya ç\u0131kars\u0131n. Efendimiz der ki: “Ben size iki \u015fey b\u0131rakt\u0131m, e\u011fer onlara s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya sar\u0131l\u0131rsan\u0131z do\u011fru yoldan sapmazs\u0131n\u0131z: Allah’\u0131n kitab\u0131 ve benim sünnetim.”[66]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        Kur’an’\u0131n ve onun üzerine tefekkür etmenin terk edilmesi, onun yaln\u0131zca teberrük maksad\u0131yla okunmas\u0131, Allah’\u0131n zikrinin terk edilmesi ve dinde derin bilgi sahibi olmaktan uzakla\u015fmak. Allah der ki: “Kim Rahman’\u0131n zikrini görmezlikten gelirse, Biz ona bir \u015feytan\u0131 musallat ederiz. Art\u0131k bu, onun bir yak\u0131n dostudur.”[67]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        Hakikatin reddi ve kabul edilmemesi; Allah der ki: “Ona: «Allah'tan kork!» dendi\u011fi zaman da kendisini onuru (gururu) günah i\u015flemeye sevkeder. Cehennem de onun hakk\u0131ndan gelir. O ne kötü bir yatakt\u0131r!”[68]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        Cahil ve yoldan ç\u0131km\u0131\u015f kimselerin alim olarak kabul edilmesi. Allah resulü \u015föyle buyurdu: “Allah ilmi kullar\u0131ndan çekip almak yoluyla ortadan kald\u0131rmaz, onu alimlerin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 yoluyla ortadan kald\u0131r\u0131r. Ta ki insanlar aras\u0131nda alim kalmaz, insanlar cahil kimseleri alim zannederler ve onlara sorular sorarlar. Onlar da herhangi bilgileri olmadan fetva verirler, saparlar ve sapt\u0131r\u0131rlar.”[69]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        [intiza’: kalpten silme, kabzi’l-ulema<\/em>: onlar\u0131n öldürülmesi] <\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        Dinde derinle\u015fmek konusunda kitaplarla yetinip rabbani alimlerin izlemi\u015f olduklar\u0131 yolun terk edilmesi. Denilmi\u015ftir ki: Kimin hocas\u0131 kitaplar\u0131 ise onun hatalar\u0131 do\u011frular\u0131ndan daha fazlad\u0131r. Ayr\u0131ca buna yol açan \u015feylerden biri de yazarlar\u0131 ve içeri\u011fi hakk\u0131nda \u015füphe edilen kitaplar\u0131n okunmas\u0131d\u0131r. Hz. Ömer ehli kitaba ait olan bir kitaba rastlam\u0131\u015f, onu Efendimiz’e okumu\u015ftur. Efendimiz bunun üzerine ona demi\u015ftir ki: “Ey Hattab’\u0131n o\u011flu! Bu ne \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k? Nefsim elinde olan Allah’a yemin ederim ki, ben size bembeyaz, dupduru tertemiz bir hakikatle geldim. Ehl-i kitaptan bir \u015fey sormay\u0131n. Çünkü, size söyleyecekleri bir gerçe\u011fi yalanlayabilir veya yanl\u0131\u015f bir \u015feyi tasdik edebilirsiniz. Nefsim elinde olan Allah’a yemin ederim ki, e\u011fer Musa (as) \u015fimdi aran\u0131zda ya\u015fam\u0131\u015f olsayd\u0131, bana tabi olmaktan ba\u015fka bir \u015fey yapamazd\u0131.”[70]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        [Yani size gönderilen kitap ve elçiden ba\u015fka bir kaynaktan dininiz hakk\u0131nda bir \u015feyi ö\u011frenmek konusunda \u015fa\u015f\u0131r\u0131yor musunuz? Tertemiz bir beyazl\u0131k: yani aç\u0131k, temiz, \u015firk ve \u015füpheden hali olan \u0130slam dini] <\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        Do\u011fru bilgilerin yay\u0131lmamas\u0131; bu da alimlerin susmas\u0131 ve ilimlerini kendilerine saklamas\u0131 yoluyla olur. Allah der ki: “Gerçekten, apaç\u0131k belgelerden indirdiklerimizi ve insanlar için Kitapta aç\u0131klad\u0131\u011f\u0131m\u0131z hidayeti gizlemekte olanlar; i\u015fte onlara, hem Allah lanet eder, hem de (bütün) lanet ediciler. Ancak Peygamberin vasf\u0131n\u0131 gizlemekten tevbe edenler, hallerini düzeltenler ve gizlediklerini (Peygamberin vas\u0131flar\u0131n\u0131) aç\u0131klayanlar ba\u015fka. Ben, art\u0131k onlar\u0131n günahlar\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131\u015flar\u0131m; ve ben Tevvab\u0131m= tevbeyi kabul edenim. Rahîm’im= çok merhametliyim.[71]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        Dinde a\u015f\u0131r\u0131l\u0131k \u015eirk’in ve Bidatin sebeplerinden birisidir. Resulullah s.a.v buyurdu ki; “Dinde a\u015f\u0131r\u0131l\u0131ktan sak\u0131n\u0131n. Çünkü sizden öncekileri dinde a\u015f\u0131r\u0131 olmalar\u0131 helak etmi\u015ftir.”[72]<\/span><\/span><\/a> <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        \u015eer’i i\u015flerde akla dayanmak ise Allah’u Teâlâ \u015föyle buyuruyor: “Bir Mümin erkek veya bir mümin kad\u0131n\u0131n Allah ve resulü bir emir ve hüküm verdiklerinde art\u0131k onlar\u0131n, ba\u015fka bir tercih haklar\u0131 olamaz. Allah’\u0131n ve resulünün emrine itaat etmeyenler do\u011fru yoldan aç\u0131kça sapm\u0131\u015flard\u0131r.”[73]<\/span><\/span><\/a> <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        Hevaya tabi olmak, \u015fehveti sevmek ve bu \u015fehvetin arkas\u0131ndaki \u015feylere tabi olmakt\u0131r. Allahu Teâlâ \u015föyle buyurmaktad\u0131r “\u0130lah\u0131n\u0131 arzusundan ibaret k\u0131lan Allah’\u0131n bilgisine ra\u011fmen kendisini sapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 için kula\u011f\u0131n\u0131 ve kalbini mühürledi\u011fi gözüne de perde çekti\u011fi kimseyi bir tasavvur et. Allahtan sonra onu kim yola getirecek. Dü\u015fünmüyor musunuz?”[74]<\/span><\/span><\/a> <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        Kötü taassup ve \u015feri kurallara riayet etmeksizin tabi olmak ve din i\u015flerinde taklide dayanmak ilme, hidayete ve ret olunmamaya mebni de\u011fildir. \u0130\u015fler de Allah’\u0131n kitab\u0131na ve Resulünün sünnetine rücu etmek gerekir. Allahu Teâlâ \u015föyle buyurmaktad\u0131r “Onlara Allah'\u0131n indirdiklerine uyun, denilince: Hay\u0131r, biz atalar\u0131m\u0131z\u0131 üzerinde buldu\u011fumuz yola uyar\u0131z, derler. Ya \u015feytan, onlar\u0131 yak\u0131c\u0131 bir azaba ça\u011f\u0131r\u0131yor idiyse.”[75]<\/span><\/span><\/a> <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        \u015eer ve Fesat ehli ile dostluk ve sosyal ili\u015fki kurmak hakk\u0131nda Allahu Teâlâ \u015föyle buyurmaktad\u0131r “O gün zalim parma\u011f\u0131n\u0131 kemirir de 'Ne olurdu, der, Peygamberle birlikte bir yol tutayd\u0131m!” “Vah yaz\u0131klar bana, ne olurdu da filan\u0131 dost edinmeseydim.” “Bana gelen ö\u011fütten o beni uzakla\u015ft\u0131rd\u0131. \u0130\u015fte, \u015eeytan insan\u0131 böyle ortada b\u0131rak\u0131verir.”[76]<\/span><\/span><\/a> <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        Emr-i bi’l Maruf ve Nehy’i ani’l Münkerin terki hakk\u0131nda Allahu Teâlâ \u015föyle buyurmaktad\u0131r “Sizden, hayra ça\u011f\u0131ran, iyili\u011fi (marufu) emreden ve kötülükten (münkerden) sak\u0131nd\u0131ran bir topluluk bulunsun. Kurtulu\u015fa erenler i\u015fte bunlard\u0131r.”[77]<\/span><\/span><\/a> Ve Peygamber Efendimiz buyuruyor ki; “Benden önce Allah hangi ümmete peygamber göndermi\u015fse bu peygamberlerin hepsinin de ümmeti için havârileri ve sünnetini takip eden, emrine uyan yak\u0131n dostlar\u0131 olmu\u015ftur. Onlardan sonra yapmad\u0131klar\u0131n\u0131 söyleyen ve emrolunmad\u0131klar\u0131n\u0131 yapan kimseler geldi. Böyle kimselerle eliyle cihad eden mümindir kalbiyle cihad eden de mümindir. Bunun ötesinde ise art\u0131k hardal tanesi kadar bile iman yoktur.”[78]<\/span><\/span><\/a> <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        \u015eer’i meselelerde müte\u015fabihata tabi olmak hakk\u0131nda Allahu Teâlâ \u015föyle buyurmaktad\u0131r “Sana Kitab\u0131 indiren O'dur. O'ndan, Kitab\u0131n anas\u0131 (temeli) olan bir k\u0131s\u0131m ayetler muhkem'dir; di\u011ferleri ise müte\u015fabihtir. Kalplerinde bir kayma olanlar, fitne ç\u0131karmak ve olmad\u0131k yorumlar\u0131n\u0131 yapmak için ondan müte\u015fabih olan\u0131na uyarlar. Oysa onun tevilini Allah'tan ba\u015fkas\u0131 bilmez. \u0130limde derinle\u015fenler ise: "Biz ona inand\u0131k, tümü Rabbimizin kat\u0131ndand\u0131r"[79]<\/span><\/span><\/a> derler. Temiz ak\u0131l sahiplerinden ba\u015fkas\u0131 ö\u011füt al\u0131p dü\u015fünmez<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        Vela ve Bera meselelerinde müsamahakâr olmak, Din dü\u015fmanlar\u0131na muhabbet de buna girmektedir. Çünkü onlar\u0131n bu muhabbeti geleneklere ve benzetilen \u015feylerden uzak bir alana götürmektedir. Ebu Vakid el-Leysi r.a rivayetle Efendimizden \u015föyle aktard\u0131 “Resulullahla birlikte Havazine do\u011fru ç\u0131kt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda biz henüz yeni Müslüman olmu\u015ftuk. Mü\u015friklerin çevresinde toplan\u0131p silahlar\u0131n\u0131 ast\u0131klar\u0131n\u0131 bir sidr a\u011fac\u0131 vard\u0131. Buna zatu envat ad\u0131 verilmi\u015fti. \u0130\u015fte biz de bu a\u011fac\u0131n oldu\u011fu yere geldik. Burada Rasulullah’a \u015föyle dedi:
        \r\n"Bize mü\u015friklerin bu Zat-\u0131 Envatlar\u0131 gibi bir yer tayin et (biz de burada gölgelenip silahlar\u0131m\u0131z\u0131 onun dal\u0131na asal\u0131m)" dedik. Bunun üzerine Rasulullah (sallalahu aleyhi ve sellem) \u015föyle buyurdu:
        \r\n"Allahu Ekber! Varl\u0131\u011f\u0131m elinde olan Allah'a yemin ederim ki, \u015fu sözünü etti\u011finiz adetler t\u0131pk\u0131, \u0130srailo\u011fullar\u0131n\u0131n Musa (aleyhi's-selam)'a: "Ey Musa! Onlar\u0131n ilahlar\u0131 gibi, bize bir ilah yap!" demelerine benziyor. Musa: "Gerçekten siz cahil bir toplumsunuz.” Sonra Allah resulü dedi ki: “Siz sizden öncekilerin [Yahudi ve Hristiyanlar] i\u015fledi\u011fi bir günah\u0131 (onlar\u0131n sünnetini takip ederek) i\u015fliyorsunuz.”        [80]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        \u0130çtihad\u0131 \u0130çtihad\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 bir alan da olmas\u0131 gerekir ve \u015feri naslar\u0131 haml edilmeyecek \u015feylere ta\u015f\u0131mal\u0131d\u0131r. Bu yüzden Hz. Peygambere nispet edilmesi sabit olmayan hadislere dikkat etmek gerekir. Onlar yalan mevzu hadislerdir. Bu dikkat etmeyi, onun yay\u0131lmamas\u0131n\u0131 ve tan\u0131kl\u0131k gösterilmesini gerektirir. Bu zay\u0131f hadisler baz\u0131 ilim ehli taraf\u0131ndan amellerin faziletleri hakk\u0131nda \u015fart kayd\u0131yla delil gösterilmektedir. Ancak sahih, kulluk i\u015fleriyle ilgili bir hadis ile çat\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131nda delil gösterilmemektedir. Kulluk i\u015flerinde güven Resulullah’tan sahih olarak aktar\u0131lmas\u0131d\u0131r. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

         <\/p>\r\n\r\n

         <\/p>\r\n\r\n

         <\/p>\r\n\r\n

        Do\u011frulu\u011fun \u015eartlar\u0131nda Amellerin Kabul Edilmesi<\/span><\/em><\/strong><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        Kullar\u0131na amellerin Allah kat\u0131nda sadece iki \u015fart tahakkuk ederse kabul olur. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        Birinci \u015eart Allah için amelin ihlasl\u0131 olmas\u0131d\u0131r. Allahü Teâlâ \u015föyle buyurmaktad\u0131r: “Halbuki onlara ancak dini Allah'a has k\u0131larak hakka yönelen kimseler olarak ona kulluk etmeleri namaz\u0131 k\u0131lmalar\u0131 zekat vermeleri emredilmi\u015fti. \u0130\u015fte bu dosdo\u011fru bir dindir. "[81]<\/span><\/span><\/a> <\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        Yine Kutsi bir hadiste Allahü teâlâ söyle buyurmaktad\u0131r. "ben ortaklardan beriyim. Benim orta\u011f\u0131m yoktur. Kim ki içinde \u015firke dair olan bir amel i\u015fler ben ondan ayr\u0131y\u0131md\u0131r. Onu ve \u015firkini b\u0131rakm\u0131\u015f\u0131md\u0131r."[82]<\/span><\/span><\/a> <\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        \u0130kinci \u015fart ise sürekliliktir. Amel Resulullahtan gelen \u015fey uyar\u0131nca olmaktad\u0131r. Süreklilik 6 \u015fart olmaks\u0131z\u0131n do\u011fru olmaz. Onlar \u015funlard\u0131r; <\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        1. \u0130nsan, Allahü Teala'ya \u015feri olmayan bir sebep d\u0131\u015f\u0131nda \u015fartl\u0131 kulluk anlayi\u015f\u0131 ile ibadet ederse o sahibine red olunmu\u015ftur ve bidattir. Bunun örne\u011fi baz\u0131 insanlar Recep ay\u0131n\u0131n 27. gecesi Resulullah\u0131n gö\u011fe yükselmesini delil olarak gösterip o geceyi ihya ederse ve teheccüd namaz\u0131 da bu sebeple olursa bidat olmu\u015f olur. Bu ibadetler \u015feran bu vas\u0131flarla sabit olmayan bi \u015feydir. \u015eeri ibadetler uygunluk ve sünnet zannedilen \u015feylerin ço\u011funun sünnet olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 aç\u0131klanmas\u0131 mühim bir i\u015ftir. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        2. Çe\u015fit ve \u0130çerik. \u015eeriata uygun ibadetin kendi içinde uygun olmas\u0131 gerekir. \u0130nsan \u015feri olmayan bir \u015fey ile Allaha ibadet ederse makbul olmaz. Bunun örne\u011fi bir adam bir at\u0131 kurban etse onun bu kurban\u0131 makbul olmaz. Çünkü o \u015feriata muhalefet etmi\u015ftir. Kurban ine\u011fin, öküzün, koyunun kurban edilmesi ile olur.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        3. Güç (Adet ve Nicelik); \u0130nsan farz olan namaz\u0131 artt\u0131rmay\u0131 isterse deriz ki bu bidattir makbul de\u011fildir. Çünkü o güç hususunda \u015feriata muhalefet etmektir. \u0130lk baba örnek olarak insan ö\u011fle namaz\u0131 5 rekat olarak k\u0131lmak isterse bu ittifakla onun namaz\u0131 sahih olmaz. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        4. Nitelik; ki\u015fi abdest almak ister ve abdeste ayaklar\u0131ndan ba\u015flar sonra ba\u015f\u0131n\u0131 mesh eder ard\u0131ndan ellerini y\u0131kar sonra da yüzünü y\u0131karsa onun bu abdesti bat\u0131l olur. Çünkü o nitelik hususunda \u015feriata muhalefet etmi\u015flerdir. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        5. Zaman; Bir adam Zilhicce ay\u0131n\u0131n ilk günlerinde kurban kesmek isterse onun bu kurban\u0131 kabul edilmez. Çünkü o zaman hususunda \u015feriata muhalefet etmi\u015ftir. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        6. Mekan; bir insan Mescidin d\u0131\u015f\u0131nda itikafa girmek isterse onun bu itikaf\u0131 sahih olmaz. Ancak mescit gibi bi yerde sahih olur.[83]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

         <\/p>\r\n\r\n

         <\/p>\r\n\r\n

        Bidatin Tehlikesi<\/span><\/em><\/strong><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        Bidat bir açgözlülü\u011fün sonucudur, tehlikesi ise büyüktür. Bunun sebebi \u0130slam dü\u015fmanlar\u0131n\u0131n bu yolla \u0130slam’a zarar vermesinin kap\u0131lar\u0131ndan birini açmas\u0131ndan ötürüdür. Dolay\u0131s\u0131yla her bir kimse bu dine zarar verme arac\u0131 olmamal\u0131, dikkatli davranmal\u0131d\u0131r. Mal\u0131 veyahut konumu ile ya da bir bidatçiyi izlemek veya Allah’\u0131n dininde ortaya konan bir bidatte \u0131srarc\u0131 olmaktan kaç\u0131nmal\u0131d\u0131r. Bidat \u0130slam’\u0131n ve Müslümanlar\u0131n dü\u015fmanlar\u0131n\u0131n kendisi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla Müslümanlar\u0131 bölmeye, onlar\u0131n çabalar\u0131n\u0131 parça parça etmeye ve onlar\u0131 s\u0131n\u0131flara ay\u0131rmaya güç yetirebildikleri bir \u015feydir. Nerede ki bidat ortaya ç\u0131kar orada bir sünnet ortadan kalkar yahut zay\u0131flar. Sonras\u0131nda bu durum öyle bir hal al\u0131r ki sorma gitsin; unutmak, yolunu \u015fa\u015f\u0131rmak yahut da dinin ilkeleri ve hükümleri konusunda gev\u015feklik göstermek, bu say\u0131lanlar\u0131n neticesinde –Allah korusun- dinin bütünüyle terkedilmesi vard\u0131r. Allah resulü der ki: “Ümmetim 70 küsür[84]<\/span><\/span><\/a>gruba ayr\u0131lacakt\u0131r. Bu gruplar\u0131n en tehlikelisi, en \u015ferlisi i\u015fleri kendi görü\u015flerine göre belirleyenlerdir, bunun neticesinde helali haram, haram\u0131 ise helal hale getirirler.”[85]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        Dolay\u0131s\u0131yla hepimizin taabüdi meselelerle ilgili olup da yapmak istedi\u011fimiz her fiilimizi Kur’an’a, Allah’\u0131n resulünün ve ra\u015fit halifelerinin sahih sünnetine arz etmesi gerekir. Onlara uygun olanlar kabul edilmelidir. Allah resulü der ki: “Ben size iki \u015fey b\u0131rakt\u0131m ki e\u011fer onlara uyarsan\u0131z yolunuzu \u015fa\u015f\u0131rmazs\u0131n\u0131z. Biri Allah’\u0131n kitab\u0131 di\u011feri de benim sünnetimdir.”[86]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        Zira \u0130slam Allah’\u0131n yasas\u0131-\u015feriat\u0131 olup Efendimiz (sav.) taraf\u0131ndan aç\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r. Aç\u0131klanmayan \u015feyler ise \u0130slam dininden de\u011fildirler. Kim ki Allah’\u0131n r\u0131zas\u0131 ve sevgisine nail olup kurtulu\u015fa ula\u015fmak ister onun rehberi günahs\u0131z olan Efendimiz’dir(sav.). Zira onun yoluna uymak ve onun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 tarzda ya\u015famak Allah’\u0131n r\u0131zas\u0131na ve cennete ula\u015ft\u0131r\u0131r: “De ki e\u011fer Allah’\u0131 seviyorsan\u0131z bana uyun ki Allah da sizi sevsin ve günahlar\u0131n\u0131z\u0131 ba\u011f\u0131\u015flas\u0131n. Allah çokça ba\u011f\u0131\u015flayan ve merhamet edendir.”[87]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        O halde insan onun d\u0131\u015f\u0131ndaki kimselerin yolunu terk etmeli, zira onlar masum-günahs\u0131z de\u011fillerdir, muhakkak onlara hata yahut arzu veya isteklerine uymak bula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

         <\/p>\r\n\r\n

         <\/p>\r\n\r\n

        Uyar\u0131 ve Sak\u0131nd\u0131rma<\/span><\/em><\/strong><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        Abdullah b. Ed-Deylemi der ki: Bana ula\u015fan bir rivayete göre dinin ortadan kalkmas\u0131n\u0131n ilk a\u015famas\u0131 sünnetlerin terk edilmesidir, yani bir halat\u0131n küçük küçük, parça parça çözülmesi gibi din de sünnetlerin birer birer yok olmas\u0131 yoluyla ortadan kalkar.”[88]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        Dolay\u0131s\u0131yla hepimizin Allah resulünün sahih sünnetine ve onun do\u011fru olan amel tarz\u0131na s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya sar\u0131lmas\u0131 gerekir, zira onun ard\u0131nda b\u0131rakt\u0131klar\u0131 mahza hay\u0131rd\u0131r, onun ard\u0131nda b\u0131rakt\u0131klar\u0131na s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya sar\u0131lmak da ayn\u0131 \u015fekilde mahza hay\u0131rd\u0131r. Onun d\u0131\u015f\u0131ndaki dinde bidat olarak ihdas edilenleri de ayn\u0131 kategoride zikredebiliriz. Ayr\u0131ca birimiz Allah’\u0131n \u015feriat\u0131na muhalif olan veyahut da onda olmayan bir \u015feyi görse ya da duysa o bidatçi kimseye durumu aç\u0131klamal\u0131, ona nasihat vermelidir ki Allah’\u0131n dinini koruma ve onun bayra\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131ma \u015ferefine ersin. Allah resulü der ki: “Rivayet etti\u011finiz ayet olsa bile benden duydu\u011funuz her \u015feyi rivayet ediniz.”[89]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        Tüm gücü ve kudretiyle bidatlere kar\u015f\u0131 ç\u0131kmak, onlara olan davetin önünü kesmeye çabalamak kimsenin kaçamayaca\u011f\u0131 bir görevdir. Allah resulü der ki: “Kim kötü bir \u015fey görürse onu eliyle düzeltsin, e\u011fer gücü yetmezse diliyle düzeltsin, e\u011fer buna da gücü yetmezse kalbiyle bu\u011fzetsin ki bu iman\u0131n en dü\u015fük düzeyidir.”[90]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        O kimsenin bu davetinde (yani bidatçi kimseyi do\u011fru yola ça\u011f\u0131rmakta) ve o kimsenin fikrini de\u011fi\u015ftirme, ona gerçe\u011fi aç\u0131klamada yolu yöntemi Allah’\u0131n emretti\u011fine uygun biçimde olmal\u0131d\u0131r. Allah der ki: “Rabbinin yoluna hikmet ve güzel vaaz ile ça\u011f\u0131r, onlarla en güzel yollarla tart\u0131\u015f. Rabbin kimin do\u011fru yoldan ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilir, o hidayete erenleri en iyi bilendir.”[91]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        Dine dair \u015feyler rivayet edip de bilgi, anlay\u0131\u015f sahibi oldu\u011funu iddia eden herkesin aktard\u0131klar\u0131 kabul edilmemelidir, aktaran ki\u015fide \u015fu (\u015fartlar) aranmal\u0131: dinine ve bilgisine güvenilmesi, vera sahibi olmas\u0131, takva sahibi olmas\u0131 ve güvenilir olmas\u0131. Allah resulü der ki: “Alimler peygamberlerin varisleridir, peygamberlerse ne dinar ne de dirhem miras b\u0131rak\u0131rlar, onlar ilmi miras b\u0131rak\u0131rlar. Bu mirastan pay alan kimse çok büyük bir nasip elde etmi\u015ftir.”[92]<\/span><\/span><\/a> [Yani peygamberlik miras\u0131ndan çok büyük bir nasip elde eder.] <\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        Bizim nazar\u0131m\u0131zda Hz. Peygamber'in hadisi daima mevcuttur. O \u015föyle der; “Kim hidayete ça\u011fr\u0131da bulunursa, kendisine tabi olanlar\u0131n sevaplar\u0131 kadar ona sevap verilecek ve tabi olanlar\u0131n sevaplar\u0131ndan da hiçbir \u015fey eksilmeyecektir. Kim de dalalete davet ederse, kendisine tabi olanlar\u0131n günahlar\u0131 kadar günah ona verilecek ve tabi olanlar\u0131n günahlar\u0131ndan da hiçbir \u015fey eksilmeyecektir.”[93]<\/span><\/span><\/a> Bidatler ise dalalettendir. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        Kim \u015ferre k\u0131lavuzluk ederse bidat de \u015ferlerdendir. Onun yükü ona yüklenecek ona tabi olanlar\u0131n da yükü ona yüklenecektir. Peygamberimiz bir hadisinde \u015föyle buyuruyor. Muhakkak ki, sözlerin en güzeli Allah’\u0131n kitab\u0131d\u0131r. yol gösterici rehberlerin en güzeli, Hz. Muhammed’in rehberli\u011fidir. \u0130\u015flerin en kötüsü sonradan icat edilenlerdir (bidatlard\u0131r). Her bidat dalalettir. Her dalalet ise ate\u015ftedir.”[94]<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        Buradan anla\u015f\u0131l\u0131yor ki dinde bidat ç\u0131karmak çok tehlikeli ve büyük bir i\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla her kim ki bir amel eylemeye ya da o ameli emretmeye kalk\u0131\u015facaksa evvela bakmal\u0131 acaba o amel Allah’\u0131n \u015feriat\u0131na uygun mu de\u011fil mi? E\u011fer uygunsa onunla amel edebilir, insanlar\u0131 ona davet edebilir. O ameli emredebilir, insanlar\u0131 o amele te\u015fvik edebilir ve bu u\u011furda yani Allah resulünün vaadinin kendisinde gerçekle\u015fmesi için mücadele edebilir. E\u011fer uygun de\u011filse ya da Allah resulünün uygulamad\u0131\u011f\u0131 bir amel ise yahut ra\u015fit halifelerin uygulamad\u0131\u011f\u0131 bir amel ise onu terk etmeli, insanlar\u0131 kendisine bir günah yaz\u0131lmas\u0131ndan yahut da ba\u015fkas\u0131n\u0131n o ameli i\u015flemesi neticesinde k\u0131yamete kadar kendisine günah yaz\u0131lmas\u0131ndan korkulaca\u011f\u0131 için bu amelden sak\u0131nd\u0131rmal\u0131d\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla bu durum gerçekten çok tehlikelidir, dikkat etmek gerekir. \u0130nsan bu konuda çok uyan\u0131k olmal\u0131d\u0131r. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        Allah’a hamdolsun ki bitti.<\/span><\/span><\/strong><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

        Salat ve selam O’nun elçisi üzerine olsun<\/span><\/span><\/strong><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

         <\/p>\r\n\r\n

        WWW.ISLAMLAND.COM<\/span><\/em><\/strong><\/a><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

         <\/p>\r\n\r\n

         <\/p>\r\n\r\n

         <\/p>\r\n\r\n

         \r\n
        \r\n
        \r\n

        [1]<\/span><\/span><\/span><\/a> Ha\u015fr Suresi, 7. ayet <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [2]<\/span><\/span><\/span><\/a> Ali \u0130mran Suresi, 31. ayet <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [3]<\/span><\/span><\/span><\/a> Sahih-i Buhari, c. 2, s. 959, hadis no.2550<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [4]<\/span><\/span><\/span><\/a> Furkan Suresi, 43. ayet <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [5]<\/span><\/span><\/span><\/a> Enbiya Suresi, 7. ayet <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [6]<\/span><\/span><\/span><\/a> Lokman Suresi, 21. ayet <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [7]<\/span><\/span><\/span><\/a> Nuh Suresi, 23. ayet <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [8]<\/span><\/span><\/span><\/a> Sahih-i Buhari, c.4, syf.1873, hds. no. 4636<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [9]<\/span><\/span><\/span><\/a> Medaricu’s-salikin syf. 254-256<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [10]<\/span><\/span><\/span><\/a> Müsned-i Ahmed b. Hanbel, c.5, hadis no. 22860<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [11]<\/span><\/span><\/span><\/a> Sahih-i Buhari, c.1, syf. 434, hadis no. 1229<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [12]<\/span><\/span><\/span><\/a> Maide Suresi, 3. ayet<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [13]<\/span><\/span><\/span><\/a> Nahl Suresi, 89. ayet <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [14]<\/span><\/span><\/span><\/a> Nisa Suresi, 113. ayet <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [15]<\/span><\/span><\/span><\/a> Nahl Suresi, 44. ayet <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [16]<\/span><\/span><\/span><\/a> Sahih-i Müslim, c.3, syf. 1472, hadis no. 1844<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [17]<\/span><\/span><\/span><\/a> Müstedrek ale’s-sahihayn, c.1, syf.175, hadis no. 331<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [18]<\/span><\/span><\/span><\/a> Bakara Suresi, 112. ayet<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [19]<\/span><\/span><\/span><\/a> Allah’a ibadetlerini onun kitab\u0131nda, elçisinin bildirdiklerine ve onun fiilî, kavlî ve takriri sünnetinde bulunanlara uygun bir \u015fekilde ve ona hiçbir \u015fey katmadan yaparak. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [20]<\/span><\/span><\/span><\/a> Teysîru’l-kerim fi Tefsir-i Kelâmi’l-mennan e\u015f-\u015eeyh Abdurrahman es-Sa’dî –Allah ona rahmet etsin-<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [21]<\/span><\/span><\/span><\/a> En’am Suresi 153. Ayet. Sahih-i \u0130bni Hibban, c.1, syf. 180, hadis no. 6<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [22]<\/span><\/span><\/span><\/a> Sahih-i \u0130bni Huzeyme, c. 3, syf. 143, hadis no. 1785<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [23]<\/span><\/span><\/span><\/a> Araf Suresi, 33. ayet<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [24]<\/span><\/span><\/span><\/a> \u0130sra Suresi, 36. ayet<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [25]<\/span><\/span><\/span><\/a> \u015eura Suresi, 21. ayet<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [26]<\/span><\/span><\/span><\/a> Tövbe Suresi, 31. ayet<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [27]<\/span><\/span><\/span><\/a> Sünen-i Tirmizi, c.5, syf. 278, hadis no. 3095<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [28]<\/span><\/span><\/span><\/a> Teysiru Kerimi’r-Rahman fi tefsiri Kelami’l-Mennan, syf. 295<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [29]<\/span><\/span><\/span><\/a> Camiu’l-Ulum ve’l-Hikem<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [30]<\/span><\/span><\/span><\/a> Ahzab Suresi, 21. ayet<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [31]<\/span><\/span><\/span><\/a> Sahih-i \u0130bn Hibban, c.1, syf. 178, hadis no. 5<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [32]<\/span><\/span><\/span><\/a> <\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [33]<\/span><\/span><\/span><\/a> Hucurat Suresi, ayet 13.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [34]<\/span><\/span><\/span><\/a> El-Fetava el-Kübra, syf. 178-179<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [35]<\/span><\/span><\/span><\/a> Bakara Suresi, 117.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [36]<\/span><\/span><\/span><\/a> Teysiru’l-Kerimi’r-Rahman fi tefsiri Kelami’l-Mennan, syf. 46<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [37]<\/span><\/span><\/span><\/a> Ahkaf Suresi, 9. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [38]<\/span><\/span><\/span><\/a> Teysiru Kerimi’r-Rahman fi tefsiri Kerimi’l-Mennan, syf. 725<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [39]<\/span><\/span><\/span><\/a> Nisa Suresi, 115.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [40]<\/span><\/span><\/span><\/a> Sahih-i Buhari, c.6, syf.7, hadis no. 6851<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [41]<\/span><\/span><\/span><\/a> El-Fetava el-Kübra, 194.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [42]<\/span><\/span><\/span><\/a> Enam Suresi, 162.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [43]<\/span><\/span><\/span><\/a> Sünen-i Ebi Davud c.2, syf. 218, hadis no. 2042<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [44]<\/span><\/span><\/span><\/a> Sahih-i Buhari c.5, syf. 1949, hadis no. 4776<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [45]<\/span><\/span><\/span><\/a> Sahih-i \u0130bn Hibban c. 1, syf. 178, hadis no. 5<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [46]<\/span><\/span><\/span><\/a> Nur Suresi, 63.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [47]<\/span><\/span><\/span><\/a> Sahih-i Buhari, c. 2, syf.959, hadis no. 2550<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [48]<\/span><\/span><\/span><\/a> Sahih-i Buhari, c. 3, syf. 1319, hadis no. 3411.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [49]<\/span><\/span><\/span><\/a> Sahih-i Buhari, c. 5, syf. 2404, hadis no. 6205.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [50]<\/span><\/span><\/span><\/a> Sahih; Beyhaki bu hadisi \u015euabu’l-\u0130man adl\u0131 eserinde tahriç etmi\u015ftir, Taberani ise Mu’cemu’l-evsat adl\u0131 eserinde ve Albani ise Sahihler kitab\u0131nda bunu da zikreder 1620.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [51]<\/span><\/span><\/span><\/a> Fethu’l-bari 302\/13<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [52]<\/span><\/span><\/span><\/a> Usulu’l-\u0130tikad 72\/1<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [53]<\/span><\/span><\/span><\/a> \u0130\u011fasetü’l-lehefan 159\/1<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [54]<\/span><\/span><\/span><\/a> Telbise \u0130blis syf. 14<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [55]<\/span><\/span><\/span><\/a> Telbisu \u0130blis syf. 13<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [56]<\/span><\/span><\/span><\/a> \u0130\u011fasetu’l-lehefan min mesaidi’\u015f-\u015feytan 213\/1<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [57]<\/span><\/span><\/span><\/a> Sahih-i Müslim, c. 2, syf. 704, hadis no. 1017.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [58]<\/span><\/span><\/span><\/a> Müslim’in rivayeti <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [59]<\/span><\/span><\/span><\/a> E\u015f-\u015eeyh Muhammed b. Useymin –r.a.- el-\u0130bda’ fi Kemali’\u015f-\u015eer’i adl\u0131 eserinde k\u0131sa bir biçimde bu konuya at\u0131f yapar. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [60]<\/span><\/span><\/span><\/a> Üzerinde ittifak edilen hadislerden.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [61]<\/span><\/span><\/span><\/a> Abdu’l-aziz b. Ba’z’\u0131n çe\u015fitli fetva ve görü\u015flerinin topland\u0131\u011f\u0131 eseri<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [62]<\/span><\/span><\/span><\/a> Sahih-i Buhari, c. 2, syf. 708, hadis no. 1908.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [63]<\/span><\/span><\/span><\/a> Araf Suresi, 3<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [64]<\/span><\/span><\/span><\/a> Sahih-i Buhari, c. 5, syf. 2253, hadis no. 5718<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [65]<\/span><\/span><\/span><\/a> Nisa Suresi, 59<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [66]<\/span><\/span><\/span><\/a> Müstedrek ale’s-sahihayn c. 1, syf. 172, hadis no. 319<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [67]<\/span><\/span><\/span><\/a> Zuhruf suresi, 36<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [68]<\/span><\/span><\/span><\/a> Bakara Suresi, 206<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [69]<\/span><\/span><\/span><\/a> Sahih-i Buhari, c. 1, syf. 50, hadis no. 100<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [70]<\/span><\/span><\/span><\/a> Müsned-i \u0130mam Ahmed c.3, syf. 387, hadis no. 15195<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [71]<\/span><\/span><\/span><\/a> Bakara Suresi, 159, 160.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [72]<\/span><\/span><\/span><\/a> Sahih-i \u0130bn Hibban, c.9, syf. 183, hadis no. 3871<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [73]<\/span><\/span><\/span><\/a> Ahzab Suresi, 36<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [74]<\/span><\/span><\/span><\/a> Casiye Suresi, 23<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [75]<\/span><\/span><\/span><\/a> Bakara Suresi, 170<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [76]<\/span><\/span><\/span><\/a> Furkan Suresi, 27-29<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [77]<\/span><\/span><\/span><\/a> Ali \u0130mran Suresi, 104<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [78]<\/span><\/span><\/span><\/a> Sahih-i Müslim, c.1, syf. 69, Hadis no. 50<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [79]<\/span><\/span><\/span><\/a> Ali \u0130mran Suresi, 7<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [80]<\/span><\/span><\/span><\/a> Sahih-i \u0130bn Hibban c.15, syf. 94, hadis no. 6702<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [81]<\/span><\/span><\/span><\/a> Beyyine Suresi, 5<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [82]<\/span><\/span><\/span><\/a> Sahih-i Müslim c.4, syf. 2289, hadis no. 2985<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [83]<\/span><\/span><\/span><\/a> \u015eeyh Muhammed b. Useymin ‘e ait “Kitabu’l-ibda’ fi kemali’\u015f-\u015fer’i ve hataru’l-ibtida’” adl\u0131 kitaptan<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [84]<\/span><\/span><\/span><\/a> Hadisin orijinal metninde geçen bid’ (ba-dat-ayn) <\/em>kelimesi Arapçada 3 ile 9 say\u0131 aral\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eder. Bundan ötürü bu kelimeyi küsür \u015feklinde çevirmeyi uygun gördük. (çevirmenin notu) <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [85]<\/span><\/span><\/span><\/a> Müstedrek Ale’s-sahihayn, c.4, syf. 477, hadis no. 8325<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [86]<\/span><\/span><\/span><\/a> Müstedrek ale’s-sahihayn, c.1, syf. 10, hadis no. 4<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [87]<\/span><\/span><\/span><\/a> Ali \u0130mran Suresi, 31<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [88]<\/span><\/span><\/span><\/a> Sünen-i Darimi, c.1, syf.58, hadis no. 97<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [89]<\/span><\/span><\/span><\/a> Sahih-i Buhari, c.3, syf. 1275, hadis no. 3274<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [90]<\/span><\/span><\/span><\/a> Sahih-i Müslim c. 1, syf. 69, hadis no. 49<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [91]<\/span><\/span><\/span><\/a> Nahl Suresi, 125<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [92]<\/span><\/span><\/span><\/a> Sahih-i \u0130bn Hibban c. 1, syf. 289, hadis no. 88<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [93]<\/span><\/span><\/span><\/a> Sahih-i Müslim, c.4, syf. 2060, hadis no. 2674<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

        \r\n

        [94]<\/span><\/span><\/span><\/a> Sahih-i \u0130bn Huzeyme, c.3, syf. 143, hadis no. 1785<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n<\/div>","word":"\/uploads\/books\/word\/2018\/5\/every-religious-innovation-is-a-means-of-misguidance-tur.docx","pdf":"\/uploads\/books\/pdf\/2018\/5\/every-religious-innovation-is-a-means-of-misguidance-tur.pdf","keywords":"Dinde Her Bid\u2019at Dalalettir","read_counter":22825,"status":1,"is_volume":0,"created_at":"2018-05-14T19:09:24.000000Z","updated_at":"2026-07-28T00:20:41.000000Z","language_id":26,"publisher_id":8,"category_id":18,"volume_id":null,"parent_id":null,"promote":0,"volume_count":null,"volume_title":null,"order":1,"audios":[],"fatawas":[],"videos":[],"articles":[],"publisher":{"id":8,"name":"www.islamland.com","slug":"www_islamland_com","image":"\/uploads\/authors\/facebook-profile.jpg","role":"Publisher","about":"","promote":0,"status":1,"created_at":"2013-12-03T09:00:00.000000Z","updated_at":"2013-12-03T09:00:00.000000Z","language_id":1,"parent_id":null,"image_asset":"http:\/\/islamland.com\/uploads\/authors\/facebook-profile.jpg","get_name":"www.islamland.com"},"translators":[{"id":4,"name":"EUROPEAN ISLAMIC RESEARCH CENTER (EIRC) \u0627\u0644\u0645\u0631\u0643\u0632 \u0627\u0644\u0623\u0648\u0631\u0648\u0628\u064a \u0644\u0644\u062f\u0631\u0627\u0633\u0627\u062a \u0627\u0644\u0625\u0633\u0644\u0627\u0645\u064a\u0629","slug":"european_islamic_research_center_eirc_\u0627\u0644\u0645\u0631\u0643\u0632_\u0627\u0644\u0623\u0648\u0631\u0648\u0628\u064a_\u0644\u0644\u062f\u0631\u0627\u0633\u0627\u062a_\u0627\u0644\u0625\u0633\u0644\u0627\u0645\u064a\u0629","image":"\/uploads\/users\/non-profile.jpg","role":"Translator","about":"","promote":0,"status":1,"created_at":"2013-12-02T09:00:00.000000Z","updated_at":"2013-12-02T09:00:00.000000Z","language_id":1,"parent_id":null,"pivot":{"book_id":19544,"author_id":4},"image_asset":"http:\/\/islamland.com\/uploads\/users\/non-profile.jpg","get_name":"EUROPEAN ISLAMIC RESEARCH CENTER (EIRC) \u0627\u0644\u0645\u0631\u0643\u0632 \u0627\u0644\u0623\u0648\u0631\u0648\u0628\u064a \u0644\u0644\u062f\u0631\u0627\u0633\u0627\u062a \u0627\u0644\u0625\u0633\u0644\u0627\u0645\u064a\u0629"},{"id":4957,"name":"YUSUF BERHUDAR","slug":"yusuf-berhudar","image":"uploads\/users\/non-profile.jpg","role":"Translator","about":null,"promote":0,"status":1,"created_at":"2017-12-26T22:30:59.000000Z","updated_at":"2018-01-04T23:17:07.000000Z","language_id":null,"parent_id":null,"pivot":{"book_id":19544,"author_id":4957},"image_asset":"http:\/\/islamland.com\/uploads\/users\/non-profile.jpg","get_name":"YUSUF BERHUDAR"}],"revisers":[],"authors":[{"id":2,"name":"Dr. Abd Ar-Rahman bin Abd Al-Karim Ash-Sheha","slug":"ash_sheha","image":"\/uploads\/users\/non-profile.jpg","role":"Author","about":null,"promote":1,"status":1,"created_at":"2013-12-02T09:00:00.000000Z","updated_at":"2022-11-10T08:42:34.000000Z","language_id":1,"parent_id":null,"pivot":{"book_id":19544,"author_id":2},"image_asset":"http:\/\/islamland.com\/uploads\/users\/non-profile.jpg","get_name":"Dr. Abd Ar-Rahman bin Abd Al-Karim Ash-Sheha"}],"image_asset":"http:\/\/islamland.com\/uploads\/books\/images\/2025\/1\/black-and-yellow-bold-motivational-ebook-cover-2.png","pdf_asset":"http:\/\/islamland.com\/uploads\/books\/pdf\/2018\/5\/every-religious-innovation-is-a-means-of-misguidance-tur.pdf","word_asset":"http:\/\/islamland.com\/uploads\/books\/word\/2018\/5\/every-religious-innovation-is-a-means-of-misguidance-tur.docx","author_id":"","author_name":"Dr. Abd Ar-Rahman bin Abd Al-Karim Ash-Sheha","book_title":"Dinde Her Bidat Dalalettir","category_slug":"Doctrine-and-Sects","category_name":"Doctrine and Sects"},"translations":[],"volumes":null,"book_audios":[],"book_fatawas":[],"book_videos":[],"book_articles":[],"url":"http:\/\/islamland.com\/ing\/api\/books\/dinde-her-bidat-dalalettir","publisher":{"id":8,"name":"www.islamland.com","slug":"www_islamland_com","image":"\/uploads\/authors\/facebook-profile.jpg","role":"Publisher","about":"","promote":0,"status":1,"created_at":"2013-12-03T09:00:00.000000Z","updated_at":"2013-12-03T09:00:00.000000Z","language_id":1,"parent_id":null,"i18ns":[],"image_asset":"http:\/\/islamland.com\/uploads\/authors\/facebook-profile.jpg","get_name":"www.islamland.com"},"translators":[{"id":4,"name":"EUROPEAN ISLAMIC RESEARCH CENTER (EIRC) \u0627\u0644\u0645\u0631\u0643\u0632 \u0627\u0644\u0623\u0648\u0631\u0648\u0628\u064a \u0644\u0644\u062f\u0631\u0627\u0633\u0627\u062a \u0627\u0644\u0625\u0633\u0644\u0627\u0645\u064a\u0629","slug":"european_islamic_research_center_eirc_\u0627\u0644\u0645\u0631\u0643\u0632_\u0627\u0644\u0623\u0648\u0631\u0648\u0628\u064a_\u0644\u0644\u062f\u0631\u0627\u0633\u0627\u062a_\u0627\u0644\u0625\u0633\u0644\u0627\u0645\u064a\u0629","image":"\/uploads\/users\/non-profile.jpg","role":"Translator","about":"","promote":0,"status":1,"created_at":"2013-12-02T09:00:00.000000Z","updated_at":"2013-12-02T09:00:00.000000Z","language_id":1,"parent_id":null,"pivot":{"book_id":19544,"author_id":4},"i18ns":[],"image_asset":"http:\/\/islamland.com\/uploads\/users\/non-profile.jpg","get_name":"EUROPEAN ISLAMIC RESEARCH CENTER (EIRC) \u0627\u0644\u0645\u0631\u0643\u0632 \u0627\u0644\u0623\u0648\u0631\u0648\u0628\u064a \u0644\u0644\u062f\u0631\u0627\u0633\u0627\u062a \u0627\u0644\u0625\u0633\u0644\u0627\u0645\u064a\u0629"},{"id":4957,"name":"YUSUF BERHUDAR","slug":"yusuf-berhudar","image":"uploads\/users\/non-profile.jpg","role":"Translator","about":null,"promote":0,"status":1,"created_at":"2017-12-26T22:30:59.000000Z","updated_at":"2018-01-04T23:17:07.000000Z","language_id":null,"parent_id":null,"pivot":{"book_id":19544,"author_id":4957},"i18ns":[],"image_asset":"http:\/\/islamland.com\/uploads\/users\/non-profile.jpg","get_name":"YUSUF BERHUDAR"}],"revisers":[],"authors":[{"id":2,"name":"Dr. Abd Ar-Rahman bin Abd Al-Karim Ash-Sheha","slug":"ash_sheha","image":"\/uploads\/users\/non-profile.jpg","role":"Author","about":null,"promote":1,"status":1,"created_at":"2013-12-02T09:00:00.000000Z","updated_at":"2022-11-10T08:42:34.000000Z","language_id":1,"parent_id":null,"pivot":{"book_id":19544,"author_id":2},"i18ns":[],"image_asset":"http:\/\/islamland.com\/uploads\/users\/non-profile.jpg","get_name":"Dr. Abd Ar-Rahman bin Abd Al-Karim Ash-Sheha"}]}